Körfez krizi: Avustralya ve Yeni Zelanda şirketleri baskı altında

Körfez bölgelerindeki çatışmanın tırmanmasıyla birlikte Avustralya ve Yeni Zelanda'da faaliyet gösteren şirketler artan enerji ve lojistik maliyetlerinin bilanço üzerinde belirgin bir baskı yarattığını bildirmeye başladı. Bankalardan altyapı ve lojistik şirketlerine kadar birçok firma kriz kaynaklı maliyet ve operasyonel riskleri yatırımcılara açıkladı.

Ulusal Avustralya Bankası (NAB) ilk çeyrekte finansal tablolara yansıyacak olarak açıkladığı A$706 milyon tutarındaki kredi zarar karşılıklarıyla dikkat çekti; grup bunun CET1 sermaye rasyosunu yaklaşık 20 baz puan aşağı çekebileceğini ve ihtiyaç halinde 1,5% iskonto uygulayarak ilk yarı temettü yeniden yatırım planından (DRP) A$1,8 milyar kadar kaynak sağlamayı planladığını duyurdu. Enerji maliyetlerindeki oynaklık ve döviz hareketleri özellikle bankaların kredi maliyetleri ve teminat değerlendirmelerinde daha temkinli davranmasına yol açıyor.

Mühendislik ve hizmet sağlayıcı Worley, 2026 mali yılında temel FAVÖK (EBITA) üzerinde A$30–40 milyon arası olumsuz etki beklediğini; liman ve lojistik grubu Qube ise aynı dönemde A$10–20 milyon civarında bir etki öngördüğünü bildirdi. Yeni Zelanda'da Auckland International Airport yolcu sayılarına ilişkin Mart ayında Orta Doğu hatlarında yüzde 81 düşüş ve koltuk kapasitesinde yüzde 73 azalma olduğunu açıklayarak bölgesel bağlantıların geçen yıla göre ciddi daraldığını gösterdi. İnşaat malzemeleri üreticisi Fletcher Building de tedarik zinciri ve enerji maliyetleri nedeniyle plastik ürünlerinde yüzde 36'ya varan zamlar, diğer bölümlerde ise yüzde 1–5 arası fiyat artışları beklediğini belirtti.

Bu gelişmeler doğrudan sektör kâr marjlarını daraltırken, tüketici güveni ve işletme harcamaları üzerinde de baskı oluşturuyor. Havayolları artan jet yakıtı maliyetleri ve Güney Asya-Avrupa rotalarında yaşanan belirsizlik nedeniyle kapasite kısıntılarına ve bilet fiyatı artışlarına yöneliyor; lojistik tarafında ise navlun ve vagon kapasitesi maliyetleri yükseliyor. Bankalar ise artan kredi riskleri ve faiz oynaklığı karşısında karşılıklarını yükselterek sermaye yönetimini sıkılaştırıyor.

Analistler, kriz sürdükçe artan enerji fiyatlarının enflasyonu yukarı çekebileceği ve bölgesel ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor. Kısa vadede şirketlerin maliyet baskılarını müşteriye yansıtma çabalarının devam edeceği, orta vadede ise enerji tedarikindeki stabilizasyon veya jeopolitik gerilimin azalmasının piyasalar için kritik olacağı öngörülüyor. Yatırımcılar ise banka karşılıkları, enerji fiyatlarındaki gelişmeler ve şirketlerin sermaye gücünü yakından takip ediyor.