Kod 1. Madde kapsamında 'işlevsel' ifade: Coin Center raporu

Coin Center adlı kripto savunuculuğu yapan düşünce kuruluşu, 20 Nisan 2026 tarihli raporunda yazılım kodunun Anayasa'nın 1. Maddesi (First Amendment) kapsamında korunması gerektiğini ileri sürdü. Kuruluş, kod yazma ve yayımlamanın bir tür ifade özgürlüğü olduğunu belirterek, yalnızca kodu yayımlayan geliştiricilerin cezai sorumluluğa tabi tutulmaması gerektiğini vurguladı.

Raporu kaleme alanlar arasında Coin Center İcra Direktörü Peter Van Valkenburgh ve Araştırma Direktörü Lizandro Pieper yer alıyor; metin, yazılımın kitap veya tarif yayımlamakla aynı hukuki değere sahip olduğu argümanını detaylandırıyor. Coin Center, kodun “işlevsel” olmasının otomatik olarak ifade statüsünü zayıflatmaması gerektiğini, geliştirici ile kullanıcı arasında gerçek bir vekâlet veya emanet ilişkisinin bulunması hâlinde düzenlemenin meşru olabileceğini savunuyor. Rapor, hangi eylemlerin ifade; hangilerinin düzenlenebilir fiil olduğunu ayıran hukukî bir çerçeve öneriyor.

Gelişme, özellikle geçen yılki yüksek profilli davaların ardından piyasa aktörleri ve geliştiriler arasında endişe yarattı. New York Güney Bölgesi fezlekesiyle sonuçlanan davada Tornado Cash geliştiricisi Roman Storm’un 6 Ağustos 2025’te “izinsiz para iletimi” suçundan mahkûmiyeti, yazılım yayınlama eylemlerinin cezai sorumluluk doğurup doğurmayacağı tartışmasını alevlendirdi. ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) ve ilgili savcılıklar, mahkûmiyeti içeren açıklamalar yaparken bu tür davaların kod-yazımı ile doğrudan ilişkilendirilebileceği yönünde emsal oluşturduğu değerlendiriliyor.

Bu hukuki çekişme, yalnızca geliştiricilerin güvenliği üzerinde değil, merkezsiz finans (DeFi) ekosistemi ve kripto altyapı yatırımlarında da belirsizlik yaratıyor. Düzenleyiciler, arayüz sağlayıcılarından merkezi hizmetlere kadar farklı aktörleri ayırt etme ihtiyacı hissederken; kodun ifade mi yoksa fiil mi olduğunun yargısal tespiti, şirketlerin uyum maliyetlerini ve yatırım iştahını doğrudan etkileyebilir. Coin Center raporu, geçmiş emsallere atıf yaparak (örneğin 1985 tarihli Lowe v. SEC kararı) yayıncılık faaliyetleri ile aracı işlevleri ayırmanın gerekliliğini vurguluyor.

Analistler, bu ihtilafın önümüzdeki dönemde hem mahkemelerde hem Kongre'de sürecek bir mücadele alanı haline gelme olasılığının yüksek olduğunu belirtiyor. Hukuk uzmanları ve kripto savunucuları, geliştiricileri koruyacak yasal güvence eksikliğinin devam etmesi hâlinde açık kaynak projelerinde çekilme ve inovasyonda yavaşlama riskine dikkat çekiyor; diğer yandan savcılar ve bazı düzenleyiciler kamu güvenliği ve kara para aklama risklerine vurgu yapıyor. Sonuç muhtemelen uzun soluklu bir yargı ve mevzuat mücadelesi olacak; Coin Center raporu bu tartışmada savunma hattı oluşturmayı amaçlıyor.