Kamu bankaları kredi sınırını genişletti: Yönetim kurulu akrabaları

Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank’ın 9 Nisan’da İstanbul’da gerçekleştirilen olağan genel kurullarında yönetim kurulu üyelerinin yakınlarına uygulanan kredi sınırlamasının genişletilmesine dair kararlar alındı. Alınan kararlarla mevcut uygulamanın eş ve velayet altındaki çocuklarla sınırlı olan kapsamı, ikinci dereceye kadar akrabaları da kapsayacak şekilde genişletildi.

Genel kurul tutanakları ve Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarına göre, Bankacılık Kanunu (5411 sayılı) uyarınca daha önce yönetim kurulu üyeleri ile eşleri ve velayet altındaki çocuklarının bankalardan kredi kullanımında aylık net ücretin beş katı sınırı gözetiliyordu. Yeni uygulamada bu sınırın kimleri kapsadığı netleştirildi; düzenleme ikinci derece akrabaları (kardeşler, anne-baba dışında torun/torunanne gibi hısımları kapsayacak şekilde) da kapsıyor. Kararların gerekçesi olarak kurumsal yönetim şeffaflığının güçlendirilmesi ve çıkar çatışmalarının önlenmesi gösterildi.

Bu değişikliğin kısa vadeli piyasa yansımaları sınırlı olsa da, kamu bankalarının kurumsal yönetim uygulamalarına ilişkin adımlar yatırımcı algısında olumlu etki yaratabilir. Bankacılık sektöründe özellikle kamu payı yüksek olan bankaların yönetim uygulamalarındaki sıkılaştırmalar, risk algısını azaltarak uzun vadede kredi portföyünde şeffaflığı destekleyebilir. Öte yandan uygulamanın uygulanma detayları ve istisnalar piyasa aktörleri tarafından izleniyor.

Genişletilen sınır kararı, daha geniş bir kurumsal yönetim ve denetim çerçevesinin parçası olarak değerlendiriliyor. Türkiye’de kamu bankalarının yönetişim yapısı ve kamusal denetim talepleri son dönemde siyasi ve ekonomik gündemde öne çıkmıştı; bu karar, Hazine’nin kamu bankaları üzerindeki yönlendirici rolünün bir yansıması olarak okunuyor. Mevzuatla Bankacılık Kanunu çerçevesindeki sınırlamalar korunurken, genel kurullar yoluyla iç düzenlemelerin netleştirilmesi hedeflendi.

Analistler, uygulamanın etkisinin denetim ve iç politika mekanizmalarının etkinliğine bağlı olduğunu belirtiyor. Kısa vadede doğrudan kredi hacminde dramatik daralma beklenmese de, çıkar çatışmalarının azaltılması bankaların risk yönetimi algısını güçlendirebilir ve uzun vadede kredi kalitesine olumlu yansıyabilir. Piyasa aktörleri kararların uygulama usulünü, muafiyetleri ve geri dönük düzenleme ihtimali olup olmadığını takip ediyor; ek düzenlemeler veya uygulama rehberleri gelecekte netlik kazandırabilir.