İsrail-Lübnan Görüşmelerinde ABD Destekli Pilot Askeri Çekilme Planı Masada

İsrail ve Lübnan arasında Washington'da gerçekleşen kritik görüşmelerde, ABD'nin desteklediği bir pilot askeri çekilme planı masaya yatırıldı. Bu plan, İsrail güçlerinin Lübnan'ın güneyindeki belirli bölgelerden geri çekilmesini ve bu alanların kontrolünün Lübnan ordusuna devredilmesini öngörüyor. Bölgede uzun süredir devam eden gerilimin azaltılması ve istikrarın sağlanması adına atılan bu adım, özellikle Lübnan'ın derinleşen ekonomik krizi göz önüne alındığında büyük önem taşıyor.

ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen bu görüşmelerin beşinci turunda, İsrailli ve Lübnanlı yetkililer bir araya geldi. Plan kapsamında, Lübnan ordusunun devralacağı bölgelerdeki askerlerin, Hizbullah ile bağlantılarının olmadığından emin olmak amacıyla ABD tarafından eğitimden geçirileceği ve denetleneceği belirtildi. İsrail ise sınır boyunca bir tampon bölgedeki askeri varlığını sürdürme niyetinde olduğunu ifade etti. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, görüşmelerin başında İsrail işgalinin sona ermesinden başka hiçbir şeyi kabul etmeyeceklerini belirtirken, İsrailli yetkililer ise Hizbullah'ın diplomatik çabalara karşı çıktığını vurguladı.

Bu diplomatik girişim, Lübnan ekonomisi için potansiyel bir dönüm noktası olabilir. Ülke, son yıllarda gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) üçte birinden fazlasını kaybetmiş, para birimi değerinin büyük bir kısmını yitirmiş ve üç haneli enflasyonla boğuşan ciddi bir ekonomik krizle karşı karşıya. İsrail ile çatışmaların yoğunlaşması, 2024'ün sonlarında 14 milyar dolarlık hasara ve ekonomik kayıplara yol açarak durumu daha da kötüleştirdi. Sınır bölgelerindeki istikrar, tarım ve turizm gibi sektörlerin yeniden canlanmasına yardımcı olabilir ve genel ekonomik toparlanmaya zemin hazırlayabilir.

Anlaşmazlığın temelinde, Doğu Akdeniz'deki zengin doğal gaz rezervlerinin paylaşımı da yer alıyor. Deniz sınırı anlaşmazlıklarının çözümü, Lübnan'ın bu kaynakları keşfetmesinin ve ekonomisine katkı sağlamasının önünü açabilir. Daha geniş bölgesel bağlamda, bu görüşmeler ABD ile İran arasındaki daha kapsamlı müzakereler ve bölgesel güvenlik çerçevesiyle de bağlantılı. ABD, Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösterilmesini, ayrıca tüm askeri operasyonların derhal durdurulmasını içeren geçici bir anlaşma yapmıştı.

Finans analistleri, bu tür bir anlaşmanın Lübnan için Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) milyarlarca dolarlık yardım ve yatırımın kilidini açabileceğini belirtiyor. İstikrarın sağlanması, doğrudan yabancı yatırımları (DYY) artırabilir ve Lübnan'ı mevcut kırılgan piyasa statüsünden çıkararak daha çekici bir bölgesel merkeze dönüştürebilir. Ancak, Hizbullah'ın muhalefeti ve henüz çözülememiş bölgesel gerilimler, anlaşmanın uygulanabilirliği ve uzun vadeli başarısı önünde önemli zorluklar teşkil etmeye devam ediyor.