İran-Umman Görüşmeleri ABD-İran Barış Umutlarını Artırırken Petrol Fiyatları Geriledi

Petrol fiyatları perşembe günü, İran ile Umman arasında devam eden görüşmelerin ABD-İran barış anlaşması umutlarını güçlendirmesiyle düşüş yaşadı. Yatırımcılar, beş aydır devam eden çatışmayı sona erdirecek ve küresel petrol ticaretinin önemli geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir anlaşma olasılığını değerlendiriyor. Bu diplomatik gelişmeler, Orta Doğu'daki jeopolitik risk priminin azalmasına neden oldu ve enerji piyasalarında rahatlama sinyalleri verdi.

Uluslararası gösterge Brent ham petrol vadeli işlemleri 37 sent veya %0,5 düşüşle varil başına 79,08 dolardan işlem görürken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) vadeli işlemleri 53 sent veya %0,7 azalarak varil başına 74,69 dolara geriledi. Bu düşüşler, pazartesi günü kaydedilen daha büyük değer kayıplarının ardından geldi; WTI %7,76 düşüşle 78,45 dolara, Brent ise %7'den fazla gerileyerek 90 doların altına inmişti. ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, İran ile Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin endişelerin giderilmesini içeren bir anlaşma için müzakerelerin pazartesi öğleden sonra başlayacağını belirtmiş, hatta İran'a yönelik büyük çaplı bir askeri saldırıyı durdurduğunu ifade etmişti.

Ancak, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei, pazartesi günü yaptığı açıklamada ABD ile herhangi bir görüşmenin devam etmediğini veya planlanmadığını, ancak Umman ile Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda görüşmelerin sürdüğünü doğrulamıştı. Umman'daki bu görüşmelerin iyi ilerlediği ve küresel petrol sevkiyatı için hayati bir deniz geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nı yönetmeyi amaçladığı bildirildi. Görüşmelerin, güvenli geçişi sağlamak için “ortak ilkeler ve operasyonel mekanizmalar” üzerinde yoğunlaştığı belirtildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de, boğazın yeniden açılması konusunda bu hafta içinde bir anlaşmaya varılabileceği yönündeki iyimserliğini dile getirdi.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık %20'sinin geçiş güzergahı olması nedeniyle küresel enerji piyasaları için kritik öneme sahip. Boğazın kapanması veya ticari gemi trafiğindeki aksaklıklar, enerji fiyatlarının yükselmesine ve genel enflasyonun artmasına neden oluyor. Umman görüşmelerine rağmen, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ndeki Husi saldırılarının devam etmesi, denizcilik istikrarına yönelik umutları zayıflatıyor. Bu jeopolitik endişeler, ABD stok verileri gibi diğer piyasa faktörlerinin önüne geçerek petrol piyasası anlatısını domine etmeye devam ediyor.

Bu diplomatik gelişmelerin daha geniş ekonomik ve politik bağlamında, beş aydır süren bölgesel çatışmanın sona ermesi hedefleniyor. İran-Umman görüşmeleri, gerilimi müzakereler yoluyla azaltmaya yönelik önemli bir adım olarak görülüyor. Ayrıca, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefikleri (OPEC+) pazar günü eylül ayından itibaren günlük yaklaşık 188 bin varil üretim kotasını artırma konusunda anlaşmaya vardı. Bu karar, 2023'te başlatılan gönüllü üretim kesintilerinin geri alınmasını tamamlayarak küresel arz beklentilerini güçlendirdi ve petrol fiyatları üzerinde ek aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Nomura Securities ekonomisti Yuki Takashima, İran ile Umman arasındaki görüşmelerde kaydedilen ilerlemeye ilişkin raporların ardından piyasada bir miktar satış baskısının ortaya çıktığını belirtti. Piyasa beklentileri ve tahmin piyasaları, ağustos 2026 sonuna kadar ABD-İran diplomatik bir toplantısı olasılığına ilişkin artan bir iyimserliği yansıtıyor. Goldman Sachs analistleri, Brent petrolün varil fiyatının, yeni bir ABD-İran anlaşmasının doğrulanmasına veya çatışmaların önemli ölçüde tırmanmasına kadar 80-90 dolar aralığında kalmasını bekliyor. Analistler ayrıca, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'den gelen düşük akışlar, Rus petrol ihracatındaki düşüş ve Çin dahil Asya'dan gelen güçlü ithalatın etkisiyle fiziksel petrol piyasasının sıkılaştığını belirtiyor. Ancak, yenilenen iyimserliğe rağmen, kalıcı bir anlaşma olasılığının belirsizliğini koruduğu vurgulanıyor.