İran, rafinaj kapasitesinin çoğunu iki ayda geri getirmeyi hedefliyor

İran Petrol Bakanlığı, son dönemde enerji altyapisine yönelik saldırılar sonucu zarar gören rafineri ve dağıtım tesislerinin büyük kısmını kısa süre içinde onarmayı amaçladığını açıkladı. Bakanlık müsteşar yardımcısı Mohammad Sadeq Azimifar, onarım çalışmalarının başladığını ve hedefin hasarlı tesislerin yüzde 70-80’ini bir ila iki ay içinde eski kapasite seviyelerine yakın bir noktaya geri döndürmek olduğunu belirtti.

Açıklamada, Hazar ve Körfez hattındaki tesislerden örnek olarak Lavan rafinerisinin bir bölümünün yaklaşık 10 gün içinde kısmî olarak yeniden üretime geçmesinin beklendiği ifade edildi; diğer ünitelerin ise aşamalı olarak devreye alınacağı bildirildi. Azimifar’ın beyanı Student News Network (SNN) aracılığıyla duyuruldu ve haber uluslararası ajanslarca aktarıldı. Bu açıklama, İran’da süregelen altyapı hasarının onarım takviminin resmi bir çerçevesini ilk kez net biçimde ortaya koydu.

Kısa vadede bu tür onarım mesajları piyasalarda arz tarafında rahatlama beklentisi yaratıyor; bölgeden gelen tedarik kesintisi endişeleri azalsa da küresel petrol piyasaları hâlâ jeopolitik risk primine duyarlı kalmaya devam ediyor. Analistler, rafineri ve dağıtım hatlarının toparlanmasının akaryakıt ürünleri arzını kademeli olarak iyileştirebileceğini, fakat sürecin hızına ve deniz sevkiyatlarındaki güvenlik durumuna bağlı olarak fiyat oynaklığının sürebileceğini belirtiyor.

Bu gelişme aynı zamanda İran’ın savaş sebebiyle bozulan enerji altyapısını onarma kapasitesine dair daha geniş bir resim çiziyor. Hükümetin iç kaynakları, devlet kurumları ve ülke içindeki özel kapasite kullanımıyla hasarlı tesislerin hızla revize edilmesi, ekonomik istikrar açısından öncelikli görülüyor. Öte yandan bölgedeki deniz yollarının güvenliği, sigorta primleri ve küresel tedarik zincirlerindeki akış hâlâ belirsizlik yaratıyor; bu da onarım haberi sayesinde hemen tüm risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Piyasa beklentileri açısından yatırımcılar ve petrol analistleri kısa vadeli iyimserlikle birlikte temkinli bir duruş sergiliyor. Onarımların planlandığı gibi ilerlemesi durumunda İran’ın rafinaj çıktısı kademeli olarak artacak ve bölgesel arz daralmasının etkileri hafifleyebilir; ancak jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanması veya lojistik sorunların sürmesi halinde fiyat baskısı tekrar gündeme gelebilir. İzlenecek ana göstergeler arasında Lavan dahil rafinerilerin yeniden devreye alınma takvimi, BOTAŞ/deniz hattı güvenlik durum raporları ve güncel petrol fiyat hareketleri yer alıyor.