İran petrolü: ABD bazı yaptırımları kaldırdı, 140M varil geldi

ABD yönetimi, enerji piyasalarında artan baskıyı hafifletmek amacıyla bazı İran petrolü ihracatına yönelik yaptırımları sınırlı ve geçici biçimde kaldırdı; yetkililer bunun gemilerde halihazırda yüklü olan petrolü hedeflediğini söyledi.

Hazine Bakanı Scott Bessent, sosyal medya paylaşımında denizde bekleyen ve şu anda satışa kapalı olan ham petrol kargolarına kısa süreli muafiyet tanındığını belirterek bu adımın “yaklaşık 140 milyon varil” ilave arzı hızlıca piyasaya sokacağını ifade etti. Kararın, yalnızca belirli tarihten önce yola çıkmış yükleri kapsadığı ve hükümetin İran’ın doğrudan gelir elde etmesini sınırlamak için mekanizmalar uygulamaya koyacağını açıkladığı kaydedildi.

Ham petrol piyasaları kararın açıklandığı gün güçlü tepki verdi; Brent petrol varil fiyatı 112 dolar civarına kadar yükselirken, küresel hisse senetleri teknik kayıplar yaşadı ve S&P 500 endeksi haberin açıklanmasının ardından geriledi. Bölgesel tedarik daralması ve Hürmüz Boğazı’ndaki fiili taşıma kesintileri nedeniyle piyasada artan risk primi ve kısa vadeli likidite baskısı hâlâ mevcut. Reuters verileri, çatışmanın başlangıcından bu yana kıtada yaklaşık 140 milyon varilin sevkiyatının engellendiğini ve bunun fiyatlarda sert hareketler yarattığını gösteriyor.

Bu karar, tedarik sıkıntısını hafifletme amaçlı acil müdahaleler dizisinin bir parçası olarak okunmalı; uluslararası enerji kuruluşlarının acil rezervler serbest bırakması ve ABD’nin Rusya kökenli bazı sevkiyatlara tanıdığı sınırlı muafiyetler eş zamanlı olarak değerlendiriliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyelerinin acil rezervlerden aldığı kararlarda yüz milyonlarca varillik kaynak devreye sokulurken, uzmanlar tek başına bu tür tedbirlerin kalıcı fiyat düşüşü sağlamayabileceği uyarısını yapıyor.

Piyasa analistleri, açıklamanın kısa vadede likiditeyi artırabileceğini ancak Hürmüz Boğazı’ndaki riskler ve bölgesel altyapı hasarları sürerse fiyatların yukarı yönlü volatil kalacağını belirtiyor. Önümüzdeki haftalarda takip edilecek kilit göstergeler arasında denizdeki kargoların hangi alıcılar tarafından satın alınacağı, ABD’nin uygulama detayları ve sigorta/lojistik maliyetlerindeki değişimler bulunuyor; analistler, yatay bir gevşeme beklemiyor ve fiyatların jeopolitik risk algısına bağlı olarak dalgalanacağını ifade ediyor.