İran'da sivil uçuşlar kademeli başlıyor: Doğu koridorları açıldı

İran Sivil Havacılık Kurumu (Civil Aviation Organization) ülke hava sahasının doğu koridorlarını kısıtlı olarak yeniden açtığını duyurdu; açıklamaya göre bazı havalimanlarında seferler sabah saatlerinde sınırlı kapasiteyle başladı. Yazılı bildirim ve yayımlanan NOTAM’lar, açılışın kademeli ve kontrollü bir plan çerçevesinde gerçekleştiğini gösteriyor.

Gelişme, Şubat sonunda başlayan ve bölgedeki askeri çatışmalar nedeniyle yaygın hava sahası kapatmalarını izleyen dönemden sonra geldi. Kurumun bildirimi, belirli doğu hattı koridorlarının uluslararası geçişlere ve bazı iç/dış hat uçuşlarına izin verecek şekilde açıldığını; ancak uçuşların önceden onay gerektirebileceğini ve sivil havacılık otoritelerinin uçuş güvenliğini izlemeye devam ettiğini belirtiyor. Bağımsız uçuş takip servisleri açılış sonrası anlık trafik yoğunluğunun sınırlı olduğunu raporladı; geniş çaplı sivil trafiğin geri dönmesi ise zaman alabilir.

Bu kararın küresel havacılık zincirine doğrudan yansımaları bekleniyor. Bölgedeki ana aktarma merkezleri ve uzun hat operatörleri, İran hava sahasının kapanmasıyla daha uzun rotalar, ek yakıt tüketimi ve yüksek operasyonel maliyetlerle karşılaşmıştı; kademeli açılış bu maliyetlerin azalmasına ve bazı uçuş programlarının normalleşmesine katkı verebilir. Ancak Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) ve operasyonel izleme kuruluşları hâlâ bazı bölgelere ilişkin uyarılar yayınlıyor; havayolları sigorta ve risk değerlendirmelerine göre hareket etmeye devam ediyor.

Ekonomik açıdan, hava sahası kapanmalarının yarattığı gecikmeler ve aktarma aksaklıkları hem yolcu talebini hem de havayolu gelirlerini baskılamıştı; açılış, lojistik ve kargo hatlarında kademeli toparlanma sağlayabilir. Öte yandan belirsizlik sürdüğü sürece havayolları kapasiteyi yavaş ve temkinli artırmayı tercih edecek; bazı taşıyıcılar ise hâlâ İran rotalarına tam dönüş yapmadı veya uçuşları kısıtlı tuttu. Hava sahası yönetimi, NOTAM’lar ve askeri koordinasyonun netleşmesi hizmetlerin genişlemesinde belirleyici olacak.

Piyasada analistler, tam normalleşmenin haftalar hatta aylar alabileceği görüşünde. Önümüzdeki dönemde ana belirleyiciler; NOTAM'ların kapsamı, sigorta firmalarının risk değerlendirmeleri, havayolu firmalarının filo ve rota planlaması ile bölgedeki güvenlik durumunun istikrarı olacak. Uçuş takip verileri ve resmi sivil havacılık açıklamaları yakından izlenecek; kademeli açılışın ikinci ve üçüncü aşamalarına geçiş için net takvim ve uluslararası havacılık kuruluşlarının onayı bekleniyor.