İran Ateşkesinin Sona Ermesi Petrol Piyasalarını Sarstı: Stoklar Kritik Seviyede

ABD ile İran arasında haziran ayında sağlanan ve kırılgan bir denge oluşturan ateşkesin 8 Temmuz 2026 tarihinde bozulması, küresel petrol piyasalarında tansiyonu aniden yükseltti. Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkesin sona erdiğini açıklaması, petrol fiyatlarında yüzde 5'i aşan artışlara neden oldu. Bu gelişme, zaten düşük seyreden ABD yakıt stokları ve rekor seviyelere ulaşan ihracatlarla birleşerek arz endişelerini derinleştirdi.

ABD ile İran arasındaki ateşkes, 17 Haziran 2026'da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte Brent ham petrol fiyatlarını çatışma öncesi seviyelere, varil başına yaklaşık 73 dolara kadar düşürmüştü. Ancak 8 Temmuz'da boğazdaki gemilere yapılan yeni saldırılar ve ABD'nin İran'a yönelik misilleme saldırıları, bu hassas dengenin bozulmasına yol açtı. ABD yönetimi, İran petrolü satışına izin veren geçici yaptırım muafiyetlerini de iptal ederek gerilimi daha da artırdı. İran ise Körfez'deki ABD bağlantılı hedeflere misilleme saldırıları düzenlediğini duyurdu.

Piyasalar bu gelişmelere sert tepki verdi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolünün varil fiyatı yüzde 8'e varan oranlarda yükselerek 78-80 dolar seviyesini aşarken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de benzer bir artışla 75 doların üzerine çıktı. Londra Borsası'nda FTSE 100 endeksi yüzde 1,7 düşüşle kapanırken, Dow Jones Sanayi Ortalaması ve S&P 500 endeksleri de değer kaybetti. Hürmüz Boğazı'nda artan jeopolitik riskler, sigorta ve nakliye maliyetlerini yükselterek küresel petrol tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 3 Temmuz ile biten haftada ABD'nin ticari ham petrol stokları piyasa beklentilerinin aksine 3 milyon varil artarak 411,4 milyon varile ulaşsa da, bu artış on haftalık düşüş serisinin ardından geldi ve genel stoklar beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 6 altında seyrediyor. Stratejik Petrol Rezervleri (SPR) ise 6,2 milyon varil daha azalarak 319,5 milyon varile geriledi ve son kırk yılın en düşük seviyelerine indi. Benzin stokları 1,9 milyon varil, distilat (dizel ve ısıtma yağı) stokları ise 5 milyon varil düşüşle sırasıyla son 14 ve 4 yılın en düşük mevsimsel seviyelerine geriledi.

Özellikle Avrupa ve Asya'dan gelen güçlü taleple ABD'nin rafine petrol ürünleri ihracatı rekor seviyelere ulaştı. Küresel enerji piyasasının en büyük tedarikçilerinden biri haline gelen ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler ve Rusya'nın dizel ihracat yasağı gibi faktörlerle artan talebi karşılamaya çalışıyor. Ancak bu durum, ülke içindeki yakıt stokları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor ve benzin ile dizel fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.

Analistler, ABD-İran geriliminin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin normale dönmemesi halinde petrol fiyatlarının daha da yükselebileceği konusunda uyarıyor. Goldman Sachs gibi finans kuruluşları, Hürmüz Boğazı'nda akışın normale dönmesi için ABD-İran müzakerelerinin devam etmesi ve yaptırım muafiyetlerinin yeniden yürürlüğe girmesi gerektiğini belirtiyor. Küresel ekonominin 2026 yılında İran savaşının etkisiyle hem petrol arzı hem de talebinde daralma yaşayabileceği tahmin ediliyor. Bu karmaşık jeopolitik ve arz-talep dinamikleri, önümüzdeki dönemde enerji piyasalarının yönünü belirlemeye devam edecek.