İngiltere'nin Yeni Maliye Bakanı Kim Olacak? Başbakan İstifası Ekonomik Yarışı Başlattı

Temmuz 2022'de dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın istifası, ülkenin siyasi ve ekonomik geleceğine dair büyük bir belirsizlik dönemini başlattı. Muhafazakar Parti içinde yeni lideri belirlemek üzere başlayan yarış, aynı zamanda Birleşik Krallık'ın mali yönetimini devralacak yeni maliye bakanının kim olacağı ve nasıl bir ekonomik yol haritası izleyeceği sorularını gündeme getirdi. Bu süreçte, adayların ekonomik vaatleri ve potansiyel kabine tercihleri, piyasalar ve yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.

Liderlik yarışında iki ana aday öne çıktı: Eski Maliye Bakanı Rishi Sunak ve dönemin Dışişleri Bakanı Liz Truss. Sunak, enflasyonla mücadeleyi ve mali disiplini önceliklendirirken, Truss ise geniş çaplı vergi indirimleri ve ekonomik büyümeyi teşvik etme vaadiyle ayrışıyordu. Truss'ın ekonomi danışmanları arasında, daha sonra maliye bakanı olarak atayacağı Kwasi Kwarteng gibi serbest piyasa ekonomisi yanlıları bulunuyordu. Bu farklı yaklaşımlar, ülkenin içinde bulunduğu yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti krizi ortamında hararetli tartışmalara yol açtı.

Piyasalar, liderlik yarışının başından itibaren bu belirsizliğe tepki gösterdi. Sterlin (GBPUSD), politik gelişmeler ve adayların ekonomik vaatlerindeki farklılıklar nedeniyle dalgalanmalar yaşadı. Analistler, popülist politikalar izleyebilecek veya aşırı harcama vaatlerinde bulunabilecek bir adayın seçilmesi durumunda İngiliz devlet tahvili (Gilt) getirilerinin yükselebileceği konusunda uyarıyordu. Özellikle Truss'ın vergi indirimlerine dayalı büyüme planının finansmanına ilişkin endişeler, piyasalarda risk iştahını azalttı ve yatırımcıları temkinli olmaya itti.

Bu liderlik yarışı, Brexit sonrası dönemde İngiltere ekonomisinin karşı karşıya olduğu yapısal sorunlarla ve küresel enerji kriziyle daha geniş bir ekonomik bağlamda gerçekleşti. Yüksek enerji fiyatları, enflasyonu rekor seviyelere çıkarmış ve İngiltere Merkez Bankası'nı (BoE) faiz artırımlarına zorlamıştı. Yeni maliye bakanının bu zorlu makroekonomik ortamda nasıl bir strateji izleyeceği, ülkenin kısa ve orta vadeli ekonomik görünümü için kritik önem taşıyordu.

Liz Truss'ın 5 Eylül 2022'de Muhafazakar Parti liderliğini kazanmasının ardından, 6 Eylül'de Başbakanlık görevine başlamasıyla birlikte Kwasi Kwarteng'i Maliye Bakanı olarak ataması, piyasalardaki beklentileri netleştirdi. Kwarteng'in atanması, Truss'ın agresif vergi indirimleri ve büyüme odaklı ekonomik ajandasının uygulanacağının bir işareti olarak algılandı. Ancak bu atama ve beraberindeki politikalar, ilerleyen dönemde İngiliz finans piyasalarında benzeri görülmemiş bir oynaklığa neden olacaktı. Piyasalar, yeni yönetimin mali sorumluluk konusundaki duruşunu ve uygulamalarını yakından izlemeye devam etti.