İngiltere enflasyonu %3,3’e çıktı; İran savaşı bütçe alanını eritebilir

İngiltere’de tüketici enflasyonu Mart ayında yıllık bazda %3,3 seviyesine yükseldi; bu artışın ana nedeni akaryakıt ve hava yolu ücretlerindeki keskin artışlar olarak açıklandı. Veriler, hanehalklarının yakıt maliyetlerindeki sıçrama ve savaş kaynaklı enerji tedarik risklerinin ilk etkilerini yansıtıyor.

Resmin nasıl şekillendiğine bakıldığında, İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (Office for National Statistics, ONS) verileri motorin ve benzinde aylık bazda güçlü bir artış gösterdiğini ortaya koydu; pompa fiyatlarındaki yükseliş yıllık enflasyonun ana itici gücü oldu. Sendikalar ve bazı ekonomik aktörler, ücretler ve yaşam standartları üzerindeki baskının artacağı uyarısını yaparken Unite sendikasının genel sekreteri Sharon Graham’ın açıklamaları kamuoyunda yankı buldu.

Piyasalarda etkiler hemen hissedildi: Brent petrol fiyatları bazı seanslarda varil başına 100 dolar civarına yaklaşırken, Basra Körfezi geçişleriyle ilgili gelişmeler enerji piyasalarına doğrudan yansıdı. Birleşik Krallık merkezli UKMTO raporları ve uluslararası haber ajanslarının bildirdiği üzere, Hürmüz Boğazı’nda bazı yük gemilerine yönelik ateş açma olayları ve boğazın fiilen kapatılması deniz taşımacılığını kısıtladı; bu da petrol fiyatlarında oynaklığı artırdı. Bu gelişmeler küresel enerji tedarik riskini yükselterek enflasyon beklentilerini yukarı çekti.

Olayın daha geniş mali ve politik bağlamında, İngiltere’deki düşünce kuruluşu Resolution Foundation’ın değerlendirmesi öne çıkıyor: kuruluş, “şiddetli ama makul bir kötü senaryo”da savaşın 2029-30 mali yılında yıllık yaklaşık 16 milyar sterlin ek borç yaratarak Hazine’nin son bütçede oluşturduğu ~21,7 milyar sterlinlik 'headroom'un büyük kısmını silebileceğini hesaplıyor. Bu analiz, hükümetin sınırlı mali alanı ve faiz hassasiyeti göz önüne alındığında, evrensel ve finanse edilmemiş destek paketlerinin borçlanma maliyetlerini ve dolayısıyla mortgage ve kredi faizlerini artırabileceği uyarısını yapıyor.

Analistler ve politika yapıcılar için önümüzdeki dönem iki yönlü bir risk barındırıyor: kısa vadede hanehalklarını korunmaya yönelik hedefli, geçici destek talepleri artarken; para politikası açısından Bank of England’ın (BoE) karar alıcıları yükselen enerji kaynaklı enflasyonu ve ikinci tur (ücret-enflasyon) risklerini izleyecek. Resolution Foundation ve bazı ekonomistler, desteklerin hedeflenmesi ve geçici tutulmasının hem enflasyonist baskıyı sınırlayacağı hem de mali disiplinin korunmasına yardımcı olacağı görüşünde. Piyasalar ise enerji fiyatlarının seyrine ve BoE ile hazine politikalarına bağlı olarak volatil kalmaya devam edecektir.