İngiliz Çeliği Kamulaştırıldı: Ulusal Üretim ve İstihdam Güvence Altında

Birleşik Krallık hükümeti, ülkenin stratejik öneme sahip sanayi kuruluşlarından British Steel'i 16 Temmuz 2026 tarihinde resmen kamulaştırdığını duyurdu. Bu karar, ülkenin kalan tek birincil çelik üretim tesisinin geleceğini güvence altına almak, binlerce istihdamı korumak ve ulusal çıkarları savunmak amacıyla alındı. Hükümet, çelik üretiminin büyük altyapı projeleri, ulaşım ağları, enerji ve savunma sanayi için hayati önem taşıdığını vurguladı.

Kamulaştırma kararı, British Steel'in eski sahibi Çinli Jingye Group ile Birleşik Krallık hükümeti arasında uzun süredir devam eden müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından geldi. Jingye Group, 2020 yılında şirketi satın almıştı ancak son dönemde Scunthorpe tesisindeki yüksek fırınları kapatmayı veya üretimi önemli ölçüde azaltmayı değerlendiriyordu. Hükümet, Nisan 2025'ten bu yana British Steel'e müdahale ederek yüksek fırınların çalışmaya devam etmesini sağlamış ve düzensiz bir kapanışı engellemişti. Bu süreçte, Ulusal Denetim Ofisi (NAO), Scunthorpe operasyonlarının devlete günlük yaklaşık 1.3 milyon sterline mal olduğunu ve Nisan 2025 ile Ocak 2026 arasında 377 milyon sterlin harcandığını tahmin etmişti.

Kamulaştırma, 15 Temmuz 2026 tarihinde Kraliyet Onayı alan Çelik Sanayi (Kamulaştırma) Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle resmileşti. Başbakan Keir Starmer, kararın Birleşik Krallık'taki çelik üretiminin geleceğini güvence altına aldığını, vasıflı işleri koruduğunu ve ulusal öneme sahip bir yeteneği sürdürdüğünü belirtti. İşletme Bakanı Peter Kyle ise, British Steel'in ülkenin en büyük çelik üreticilerinden biri olduğunu ve işi kamulaştırma kararının ulusal çıkarlar doğrultusunda çelik üretim kabiliyetini güvence altına almak için alındığını ifade etti.

Bu gelişme, Birleşik Krallık ekonomisi ve sanayisi üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor. Çelik sektörü, 2025 yılında doğrudan yaklaşık 33.000 kişiye istihdam sağlarken, tedarik zincirleri boyunca ek 36.000 kişiyi destekliyor. Kamulaştırma, başta demiryolu, inşaat ve otomotiv gibi çeliğe bağımlı sektörler olmak üzere, tedarik zincirlerinin istikrarını sağlamayı amaçlıyor. Hükümetin bu adımı, küresel aşırı kapasite, haksız rekabet ve yüksek işletme maliyetleri gibi zorluklarla mücadele eden Birleşik Krallık çelik sektörüne yönelik daha geniş bir destek paketinin parçası olarak görülüyor.

Hükümet, British Steel için yeni bir liderlik ekibi atadığını ve şirketi istikrara kavuşturarak ticari olarak sürdürülebilir, düşük karbonlu bir geleceğe hazırlamayı hedeflediğini açıkladı. Mart ayında açıklanan hükümetin Çelik Stratejisi kapsamında, Birleşik Krallık'ta kullanılan çeliğin yüzde 50'sinin yerli olarak üretilmesi ve sektöre 2.5 milyar sterline kadar yatırım yapılması planlanıyor. Sendikalar ve Birleşik Krallık Çelik (UK Steel) endüstri grubu kamulaştırmayı memnuniyetle karşılarken, Çin Büyükelçiliği ise Birleşik Krallık hükümetini Jingye Group ile karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulmaya çağırdı.

Önümüzdeki dönemde, yeni yönetimin British Steel'i modernize etme ve elektrik ark ocakları gibi daha düşük karbonlu üretim yöntemlerine geçiş yapma çabaları yakından izlenecek. Hükümetin uzun vadeli hedefi, Birleşik Krallık'ı küresel çelik piyasasında rekabetçi ve çevre dostu bir aktör haline getirmektir. Bu kamulaştırma, Birleşik Krallık'ın endüstriyel stratejisinde devletin rolünün artabileceğinin bir işareti olarak da yorumlanabilir.