IMF: Hürmüz Boğazı'nın kapanması büyük enerji krizi riski ihtimaliyle

Uluslararası Para Fonu (IMF), Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel enerji arzı üzerinde ciddi bozucu etkiler yaratabileceğini ve bunun daha yüksek enerji fiyatları ile enflasyon beklentilerini tırmandıracağını açıkladı. IMF’nin baş ekonomisti Pierre‑Olivier Gourinchas, kurumun Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünümü raporunun önsözünde, devam eden çatışmanın küresel görünümü belirgin şekilde kararttığını vurguladı.

Gelişme, son haftalarda bölgedeki askeri hareketlilik ve ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı abluka kararını izledi; bu durum boru hatları ve rafineri altyapısına yönelik saldırılarla birleşince spot petrol piyasalarında güçlü dalgalanmalara neden oldu. IMF raporu, savaşın ardından küresel büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar olduğunu; enflasyonun yükseldiğini ve finansal koşulların sıkıştığını belirtiyor. Kurum, senaryolarında enerji arzında daha uzun süreli kesintiler olması halinde 2026‑27 döneminde daha ağır bir makro şokun mümkün olduğunu işaret etti.

Piyasalarda etkiler hızlı ve heterojen oldu: vadeli piyasa fiyatları ve spot teslimat farkları eş zamanlı oynaklık gösterirken, bazı günlerde Brent ve WTI gibi göstergeler yüz dolar seviyelerinin üzerine çıktı; diğer günlerde ise barajlaşan belirsizlikle geri çekilmeler görüldü. Uluslararası Enerji Ajansı ve piyasa gözlemcileri, fiziksel teslimat piyasasında ciddi sıkışıklık olduğunu ve rafineri ürünlerinde spot primlerin genişlediğini bildirdiler; bu durum enerji ithalatçısı ülkelerin cari denge ve enflasyon baskılarını artırıyor.

Bu gelişme daha geniş ekonomik ve jeopolitik bağlamda, küresel büyüme beklentileri ve merkez bankalarının politika duruşu üzerinde baskı yaratıyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, özellikle gelişmiş olmayan ekonomi ve enerji ithalatçısı ülkelerde mali dengeler ve tüketici fiyatları üzerinde yukarı yönlü risk oluşturuyor. IMF, enerji arzındaki uzun süreli aksama halinde enflasyon beklentilerinde yerleşme riski ve finansal koşullarda sıkılaşmanın büyümeyi aşağı çekebileceğini öne sürdü.

Analistler, IMF’nin sunduğu senaryo setine dikkat çekiyor: temel senaryo çatışmanın göreli kısa sürede sınırlı kalması varsayımına dayanırken, “adverse” ve “severe” senaryolar enerji tedarikinde kalıcı kesintiler ve enflasyon beklentilerinde bozulma öngörüyor. Piyasa aktörleri ve politika yapıcılar için kritik eşik, Hürmüz’ün ne kadar süre kapalı kalacağı ve hasarlı altyapının ne hızla onarılacağı olacak; kısa vadede enerji piyasaları, jeopolitik haber akışı ve olası diplomatik müzakerelere duyarlı kalmaya devam edecek.