Hürmüz Gerilimi Tırmanıyor: ABD ve İran Karşılıklı Saldırılarla Bölgeyi Ateşe Verdi

ABD ve İran arasındaki gerilim, karşılıklı askeri saldırılarla Orta Doğu'da yeni bir zirveye ulaştı. ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehditlerle bağlantılı İran askeri varlıklarına karşı düzenlediği yeni saldırı dalgasının ardından, İran Devrim Muhafızları (IRGC) Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri üslerini hedef aldığını bildirdi. Bu gelişmeler, aylardır süren diplomatik çabaları boşa çıkarırken, bölgedeki istikrarsızlığı derinleştiriyor ve küresel piyasalar üzerinde önemli baskı yaratıyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 12 Temmuz'da İran'a karşı onlarca hedefi hassas silahlarla vuran yeni bir saldırı dalgası gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu saldırıların, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz taşımacılığını hedef alma kabiliyetini azaltmayı amaçladığı belirtildi. ABD'nin bu adımı, İran'ın Kıbrıs bandıralı M/V GFS Galaxy adlı konteyner gemisine Hürmüz Boğazı'nda düzenlediği ve bir mürettebat üyesinin kaybolmasına neden olan saldırıya yanıt olarak geldi.

İran Devrim Muhafızları, ABD saldırılarına misilleme olarak "göze göz" operasyonu kapsamında Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü, Bahreyn'deki Şeyh İsa Hava Üssü ve ABD Donanması 5. Filo karargahı ile Kuveyt'teki Ali El Salim ve Ahmed El Cabir hava üsleri gibi önemli ABD askeri hedeflerini vurduğunu iddia etti. İran devlet medyası, bu saldırılarda yakıt tankları, Patriot hava savunma sistemleri ve stratejik radar sistemlerinin imha edildiğini öne sürdü. Bahreyn'de füze sirenleri çalarken, Kuveyt hava savunma sistemlerini harekete geçirdi.

Bu tırmanış, Hürmüz Boğazı'nın küresel petrol ticareti için hayati önem taşıyan bir geçit olması nedeniyle piyasaları derinden etkiledi. Saldırıların ardından Brent ham petrol fiyatları varil başına 76 doların üzerine çıkarak %3'ten fazla artış gösterirken, ABD ham petrolü (WTI) 71 doların üzerine çıktı. Asya borsalarında teknoloji hisselerinin öncülüğünde kayıplar yaşandı. İran'ın boğazı kapatma tehditleri veya kapatma iddiaları ile ABD'nin boğazın uluslararası bir geçit olduğu yönündeki ısrarı, enerji arzında aksaklık riskini artırıyor ve küresel ekonomide enflasyonist baskıları yeniden canlandırma potansiyeli taşıyor.

Bu son gelişmeler, taraflar arasında geçtiğimiz ay imzalanan ve çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan kırılgan geçici anlaşmanın geleceğini ciddi şekilde tehlikeye atıyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının veya ticari trafiğin ciddi şekilde aksamasının, dünya enerji arzında 1970'lerden bu yana görülen en büyük kesintiye yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler alternatif boru hattı rotalarını kullanmaya başlamış olsa da, bu kapasitelerin olası bir tam kapanmayı telafi etmesi zor görünüyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, ABD ile İran arasındaki bu karşılıklı saldırıların küresel petrol arzında aksama olasılığını artırdığına dikkat çekiyor. Bu durum, ham petrol fiyatlarında daha fazla yükselişe ve küresel ekonomik büyüme beklentileri üzerinde olumsuz bir etkiye yol açabilir. Enflasyonun yeniden hızlanması, şirket karları üzerinde baskı ve piyasa oynaklığında artış riskleri öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde diplomatik çabaların akıbeti ve askeri tırmanışın seyri, enerji piyasalarının ve genel olarak küresel ekonominin yönünü belirlemede kritik rol oynayacak.