Hürmüz Gerilimi Petrol Fiyatlarını Uçurdu: Akaryakıtta Yeni Zamlar Kapıda

ABD ve İran arasındaki gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinde yoğunlaşması, küresel enerji piyasalarında ciddi bir çalkantıya yol açtı. Özellikle son günlerde karşılıklı askeri hamleler ve tehditler, petrol fiyatlarını hızla yukarı çekerek akaryakıt pompa fiyatlarına yansıyacak yeni zam endişelerini beraberinde getirdi. ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden başlatması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan petrol ve gaz sevkiyatını durdurma tehditleri, piyasalarda arz güvenliği konusunda büyük belirsizlik yarattı.

Gerilim, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) İran'daki askeri hedeflere yönelik hava saldırıları düzenlemesiyle tırmandı. Bu saldırıların ticari gemilere yönelik İran'ın saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı belirtildi. Buna karşılık İran Devrim Muhafızları, ABD'nin "kötü eylemleri" devam ettiği sürece bölgeden "tek bir damla petrol ve gazın" ihraç edilmeyeceği uyarısında bulunarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının gecikebileceğini ifade etti. İran ayrıca Körfez ülkelerindeki (Kuveyt, Bahreyn) askeri hedeflere misilleme saldırıları düzenledi ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait tankerleri vurdu.

Hürmüz Boğazı'ndaki bu gelişmeler, petrol fiyatlarını doğrudan etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,8'e varan yükselişle 85,64 dolara ulaşarak son dört haftanın en yüksek seviyesini gördü ve hatta 86 doların üzerine çıktı. ABD Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise varil başına 79,84 dolardan işlem gördü. Boğazdaki artan güvenlik riskiyle birlikte tanker trafiği de son bir ayın en düşük seviyelerine geriledi. Bu durum, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık %20 ila %30'unun geçtiği bu kritik su yolunda arz endişelerini yeniden gündeme taşıdı.

Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Irak ve İran gibi büyük petrol üreticisi ülkelerin ihracatı için hayati bir konumda bulunuyor ve bu ülkelerin çoğu için başka bir alternatif güzergah mevcut değil. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından "dünyanın en önemli petrol geçiş güzergahı" olarak tanımlanan bu boğazda yaşanacak herhangi bir kesinti, küresel enerji güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Mart 2026'da yaşanan Hürmüz Boğazı blokajı, günlük tanker geçişlerini durma noktasına getirmiş ve petrol fiyatlarında varil başına 25 ila 50 dolarlık bir artışa yol açabileceği hesaplanmıştı.

Finans analistleri ve piyasa uzmanları, ABD-İran geriliminin petrol piyasalarına önemli bir jeopolitik risk primi eklediğini belirtiyor. Daha önce Haziran ayında varılan geçici ateşkes mutabakatının fiilen sona ermesi, piyasalarda belirsizliği artırıyor. Her ne kadar boğazın tamamen kapatılmasının İran'ın kendi petrol gelirlerini de büyük ölçüde etkileyeceği düşünülse de, sınırlı aksaklıklar veya ticari gemilere yönelik saldırılar bile petrol fiyatlarında keskin yükselişlere neden olabilir. Uzmanlar, küresel ekonominin zaten yüksek enflasyonist baskılarla mücadele ettiği bir dönemde, bu gerilimin enflasyonu daha da körükleyebileceği ve merkez bankalarının faiz indirimi beklentilerini erteleyebileceği uyarısında bulunuyor.