Hürmüz Boğazı'nda Nakliye Tanker Saldırıları Sonrası Yavaşladı

Hürmüz Boğazı'nda tankerlere yönelik son saldırılar ve ABD-İran arasındaki müzakerelerin durma noktasına gelmesiyle birlikte, stratejik su yolundaki nakliye trafiği önemli ölçüde yavaşladı. Gemi takip verileri sağlayıcısı Kpler'in raporuna göre, geçtiğimiz hafta sonu boğazdan yalnızca beş ticari gemi geçtiği, Pazar günü ise hiçbir geçişin kaydedilmediği belirtildi. Bu rakam, bir önceki hafta sonu görülen 31 gemilik geçişle karşılaştırıldığında keskin bir düşüşe işaret ediyor.

Nakliye trafiğindeki bu yavaşlama, son dönemde Basra Körfezi'nde artan gemi saldırılarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıktı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ulusal petrol şirketi Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) tarafından işletilen gemiler de dahil olmak üzere birçok tankere saldırılar düzenlendi. Bu olaylar arasında mermi isabetleri, yangınlar ve hatta mürettebat ölümleri de bulunuyor. Bazı gemilerin otomatik tanımlama sistemlerini (AIS) kapatarak seyretmesi, bölgedeki güvenlik endişelerinin boyutunu gözler önüne seriyor.

Söz konusu gelişmeler, Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarıyla başlayan ve 2026 Hürmüz Boğazı Krizi olarak bilinen daha geniş bir jeopolitik gerilimin parçası. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), misilleme olarak boğazdan geçişi yasaklayan uyarılar yayınlamış, ticari gemilere el koymuş ve deniz mayınları döşemişti. ABD'nin deniz ablukasını süresiz olarak sürdürebileceği tehditleri ve İran Dışişleri Bakanı'nın nakliyenin yeniden başlaması için Washington'ın İran'ın şartlarını karşılaması gerektiğini belirtmesi, durumun karmaşıklığını artırıyor.

Hürmüz Boğazı, küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının yaklaşık beşte birini karşılayan hayati bir geçiş noktasıdır. Boğazdaki nakliye akışının sekteye uğraması, dünya genelinde bir yakıt krizine katkıda bulunuyor ve enerji fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Küresel ekonomistler, çatışmanın kısa sürede çözülmemesi halinde küresel büyümede keskin bir düşüş ve hatta bazı bölgelerde resesyon riskinin artabileceği konusunda uyarıyorlar. Artan risk primleri nedeniyle gemi sigorta maliyetlerinde de önemli artışlar gözlemleniyor.

Piyasa analistleri, Orta Doğu'daki bu gerilimin devam etmesinin küresel enerji piyasalarında belirsizliği artıracağını ve tedarik zincirlerinde aksaklıklara yol açabileceğini belirtiyor. Bölgedeki diplomatik çabaların başarısızlığı, piyasaların yakın vadede istikrara kavuşma beklentilerini zayıflatıyor. Önümüzdeki dönemde petrol ve gaz fiyatlarındaki oynaklığın sürmesi beklenirken, alternatif nakliye rotalarının araştırılması veya mevcut rotalardaki güvenlik önlemlerinin artırılması gündeme gelebilir. Ancak bu durumun, küresel ticaret maliyetlerini daha da yükseltmesi kaçınılmaz görünüyor.