Hürmüz Boğazı'nda Çatışma Koşulları Petrol Fiyatlarını Fırlattı

Hürmüz Boğazı'nda yeniden tırmanan gerilim ve tankerlere yönelik düzenlenen saldırılar, küresel petrol piyasalarında ciddi bir yükselişe neden oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD ile İran arasındaki ateşkes anlaşmasının sona erdiğini duyurmasıyla birlikte, kritik su yolunda "tam çatışma koşulları" yeniden tesis edildi ve bu durum enerji piyasalarında belirsizliği artırdı.

Son 48 saat içinde İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen en az üç tankere saldırdığı iddiaları, ABD'nin İran'a yönelik misilleme saldırılarıyla karşılık buldu. Bu gelişmeler, daha önce varılan kırılgan ateşkesin dağılmasına yol açtı. Brent ham petrolü yaklaşık %6'lık bir artışla varil başına 80 doların üzerine çıkarken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de benzer bir yükselişle varil başına 74,50 dolar seviyelerine ulaştı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, tankerlere yönelik "pervasız saldırıları" kınarken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres ise bölge ve küresel ekonomi için "felaket sonuçlar" doğurabileceği uyarısında bulundu.

Bu tırmanış, geçtiğimiz ay ABD ve İran arasında varılan ve aylar süren kesintilerin ardından Hürmüz Boğazı'nda normal ticari deniz trafiğinin yeniden başlamasına olanak sağlayan ateşkesin bozulduğunu gösteriyor. Rystad Energy ve Windward Maritime analistleri, tanker trafiğinin fiilen durduğunu ve boğazın "tam çatışma koşullarına" geri döndüğünü belirtti. Bu durum, küresel tedarik zincirleri ve enerji güvenliği açısından büyük endişelere yol açtı. İngiltere kısa vadeli tahvilleri mart sonundan bu yana en kötü gününü yaşarken, İngiltere Merkez Bankası'nın yenilenen enflasyonist baskılarla başa çıkmak için faiz artırımına gidebileceği beklentileri arttı. FTSE 100 endeksi ise yaklaşık %1,7 düşüşle kapanırken, BP ve Shell gibi enerji devlerinin hisseleri petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte değer kazandı.

Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık beşte birini ve önemli miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışını oluşturan kritik bir geçiş noktasıdır. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2026 İran savaşıyla birlikte boğazın kapanmasının "küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisi" olduğunu belirtmişti. Geçmişte varil başına 110 doların üzerine çıkan petrol fiyatları, ateşkesle birlikte düşüşe geçmişti. Ancak mevcut gerilim, küresel ekonomide stagflasyon ve resesyon risklerini yeniden gündeme getiriyor.

Piyasa analistleri, mevcut durumda fiziksel bir kesinti olmasa dahi, gemi güvenliği, sigorta maliyetleri ve potansiyel gecikmeler etrafındaki belirsizliğin yakın vadede oynaklığı yüksek tutacağını öngörüyor. Birleşmiş Milletler ekonomistleri, fiyat ve tedarik oynaklığının önümüzdeki aylarda daha da kötüleşebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Her ne kadar küresel piyasaların önceden korkulduğu kadar kırılgan olmadığı düşünülse de, diplomatik çözüm beklentileri şimdilik rafa kalkmış durumda ve piyasalar, bölgedeki gerilimin seyrini yakından izlemeye devam edecek.