Hürmüz Boğazı Gerilimi Tırmanıyor: İran Meydan Okurken Trump Yüksek Benzin Fiyatlarını Savundu

İran, stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürme kararlılığını yineleyerek uluslararası deniz trafiğine meydan okudu. Tahran'dan gelen bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın Amerikalıları İran'ın nükleer silah edinmesini engellemenin maliyeti olarak artan benzin fiyatlarını kabul etmeye çağırmasıyla eş zamanlı geldi. Bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında zaten mevcut olan belirsizliği daha da artırırken, anahtar deniz geçidindeki aksaklıklar petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın ancak İran'ın komutası altında açılıp kapanacağını vurguladı. Gharibabadi, ABD'nin 'yenilgiyi kabul etmediği ve fantezilere kapıldığı sürece' İran'ın ablukayı sürdüreceğini belirtti. Bu açıklamalar, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaşın ardından barış görüşmelerinde ilerleme kaydedilememesi ve tanker trafiğinin durmasıyla birlikte geldi. ABD Başkanı Trump ise New York'ta düzenlediği bir mitingde, Amerikalıların 'benzine biraz daha fazla ödeme yapmasının', 'çok kötü bir ülkenin' nükleer silaha sahip olmamasını sağlamaya değer bir bedel olduğunu ifade etti. Trump, ayrıca Hürmüz Boğazı'nı yakında bir ABD toprağı ilan edeceğini de sözlerine ekledi, ancak bu açıklamanın ciddiyeti veya yeni bir politika olup olmadığı belirsizliğini koruyor.

Bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında önemli dalgalanmalara yol açtı. Brent ham petrolünün varil fiyatı 90 dolara yaklaşırken, ABD'de ortalama benzin fiyatı yaklaşık 4,08 dolara yükseldi. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, bu rakam bir yıl öncesine göre %29'luk bir artışı temsil ediyor. Kpler'in gemi takip verilerine göre, Cuma günü Hürmüz Boğazı'ndan sadece iki gemi geçti; bu, savaş öncesi günlük 130'dan fazla geminin geçtiği döneme kıyasla önemli bir düşüşü gösteriyor. Bu sanal kapanma, ham petrol vadeli işlemlerini Cuma günü varil başına 1 dolar daha artırdı ve Brent (LCOc1) ile Batı Teksas Ham Petrolü (CLc1) vadeli işlemleri haftalık bazda sırasıyla %6,0 ve %5,4'lük kazançlar kaydetti.

ABD'de yükselen yakıt fiyatları, Başkan Trump'ın enerji maliyetlerini düşürme vaadiyle çelişerek siyasi bir risk oluşturuyor. Demokratlar, Kasım ara seçimleri öncesinde İran savaşının ekonomik sonuçlarını bir seçim meselesi haline getirmeye çalışıyor. Trump yönetimi içinde de farklı görüşler dile getiriliyor; Başkan Yardımcısı JD Vance, petrol ve benzin fiyatlarını düşük tutmanın öncelikli hedef olduğunu belirtirken, Hazine Bakanı Scott Bessent ise İran'ı 'dünyanın daha önce görmediği bir ekonomik izolasyonla' tehdit ediyor. Bu durum, yönetimin İran'a yönelik stratejisi konusunda iç çelişkileri gözler önüne seriyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, İran ile ABD arasındaki bu gerilimin kısa vadede çözüme kavuşmasını beklemiyor. Barış görüşmelerinde herhangi bir ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamaların sürmesi, küresel petrol arzı üzerinde baskı oluşturmaya devam edecek. Piyasalarda, arz kesintileri ve bölgesel istikrarsızlık endişeleriyle birlikte petrol fiyatlarının yüksek seyrini koruması bekleniyor. Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan etme söylemi ise jeopolitik riskleri daha da artırarak, önümüzdeki dönemde enerji piyasalarında yeni dalgalanmalara yol açabilir.