Hürmüz Boğazı geçişi must be ücretsiz, Cooper urges Lebanon

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 9 Nisan 2026'da yapılacak yıllık dış politika konuşmasında, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğinin ücretlendirilmemesi gerektiğini belirleyecek ve Lübnan'ın İran ile varılan ateşkes mutabakatına dahil edilmesi çağrısında bulunacak.

Cooper, konuşma öncesi paylaşılan metinlere göre Hürmüz Boğazı'nın seyir özgürlüğünün tek taraflı kararlarla sınırlanamayacağını vurgulayacak; İran'ın boğaz için geçiş ücreti talep ettiğine dair iddialara karşı çıkarak “seyir özgürlüğü, ücretsiz seyir demektir” mesajını verecek. Bu uyarı, boğazın dünya enerji akışında taşıdığı ağırlık—küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin buradan geçmesi—bağlamında öne çıkıyor.

Konuşmada ayrıca Cooper, ABD ile İran arasında üzerinde anlaşmaya varılan iki haftalık geçici ateşkes anlaşmasının kapsamının genişletilmesi gerektiğini savunacak ve özellikle Lübnan'ın bu düzenlemeye dahil edilmesinin önemine işaret edecek. İngiltere, bölgesel istikrarı sağlamak amacıyla diplomatik girişimlerini yoğunlaştırırken, Londra'nın ev sahipliğinde düzenlenen uluslararası görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının siyasi ve lojistik boyutları tartışıldı; yaklaşık 35-40 ülkenin katıldığı toplantılar boğazın güvenliğinin siyasi yollarla sağlanması üzerine odaklandı.

Bu gelişme, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini yeniden gündeme getiriyor. Hürmüz Boğazı'nın kısmi veya tam kapanması ham petrol ve LNG tedarikinde kesintiye yol açabileceğinden, uluslararası piyasalarda fiyat oynaklığı artma riski taşıyor. Londra yönetiminin “ücretsiz geçiş” vurgusu, tedarik zincirinin askeri müdahaleler yerine diplomasiyle korunması yönünde bir tercih olarak okunuyor.

Analistler, Cooper'ın mesajının hem jeopolitik hem de ekonomik amaç taşıdığını; İngiltere'nin enerji piyasalarına erişim ve deniz ticaretinin devamlılığını güvence altına alma çabasını güçlendirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Önümüzdeki dönemde diplomatik temasların ve Birleşmiş Milletler bünyesindeki girişimlerin yoğunlaşması beklenirken, eğer boğazdaki gerilim diplomasiyle çözülemezse petrol ve deniz sigorta maliyetlerinde yukarı yönlü baskı, navlun artışları ve küresel enerji fiyatlarında dalgalanma riski devam edecek.