Hürmüz Boğazı: ABD ve İran 45 günlük ateşkes önerisini onaylamadı

Mısır, Pakistan ve Türkiye aracılığıyla bölgesel arabulucuların Washington ve Tahran’a ilettiği 45 günlük ateşkes önerisi, taraflardan resmi destek görmedi ve öneriye ilişkin yanıtlar hâlâ belirsizliğini koruyor.

Teklifin amacı Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ateşkesin 45 gün sürecek geçici bir pencerede kalıcı müzakerelere zemin hazırlaması olarak açıklandı; bilgiye göre taslak diplomatlar tarafından İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile ABD Ortadoğu özel elçisi Steve Witkoff’a gönderildi. Ancak ne Washington ne de Tahran resmi bir kabul veya onay açıklaması yapmadı; bu durum, son dönemde sahada artan gerilim ve hava, deniz saldırılarıyla eşzamanlı ilerleyen diplomasi çabaları arasında belirsizlik yaratıyor.

Bu belirsizlik küresel piyasalar üzerinde anında etki yarattı: enerji piyasalarında dalgalanma sürerken ABD ham petrolü ve Brent vadeli işlemlerinde yükselişler görüldü, ABD hisse senetleri ise haber akışıyla dalgalı seyretti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin önemli bir dar boğazı olduğundan piyasalar her iki yönde de kısa vadeli fiyatlama yapıyor; analistler, arz tarafındaki endişeler devam ettiği sürece volatilitenin yüksek kalacağını belirtiyor.

Gelişme aynı zamanda jeopolitik denklemi de yeniden ön plana çıkarıyor: ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması halinde belirlediği takvim ve sözlü tehditler bölgedeki askeri gerilimi tırmandırırken, İran ise güçlü güvenlik garantileri, saldırıların son bulması ve tazminat talepleriyle masaya yaklaşıyor. Bölgesel aktörlerin arabuluculuk girişimleri, sahadaki ani saldırılar ve hatta enerji altyapısına yönelik hedeflemeler göz önüne alındığında diplomatik zeminin kırılgan olduğunu gösteriyor.

Piyasa ve politika gözlemcileri, önümüzdeki günlerde arabulucuların çabalarının sonuç verip vermeyeceğini, tarafların hangi koşullarda müzakere masasına oturabileceğini ve en önemlisi Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin ne zaman normale döneceğini takip ediyor. Kısa vadede enerji piyasalarındaki risk primi ve taşıma maliyetlerinin yüksek seyretmesi beklenirken, jeopolitik riskte gevşeme sağlanmadığı takdirde enflasyonist baskılar ve küresel büyüme görünümünde olumsuz tesirler devam edebilir.