Hormuz: Trump 'Project Freedom'ı Askıya Aldı, İran-Çin Görüşmesi

ABD Başkanı Donald Trump, Hazine ve dış politika adımlarıyla bağlantılı olarak, Basra Körfezi’ndeki deniz güvenliğini sağlamak üzere başlatılan “Project Freedom” operasyonunun kısa süreliğine askıya alınacağını duyurdu; aynı gün İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin Çinli mevkidaşı Wang Yi ile Pekin’de görüşmesi dikkat çekti. Trump ayrıca İran limtlerine yönelik deniz ablukasının yürürlükte kalacağını belirtti.

Operasyonun askıya alınmasına gerekçe olarak Trump, Pakistan ve bazı diğer ülkelerin talepleri ile İran ile yapılan müzakerelerde kaydedilen “büyük ilerleme”yi gösterdi; Beyaz Saray’dan askıya alma süresine ilişkin kesin bir takvim paylaşılmadı. İranlı yetkililerden ve Pekin’den konuya ilişkin ayrıntılı açıklama henüz gelmedi, ancak Araghchi’nin Çin ziyareti barış görüşmeleri için diplomatik zeminin genişlediğine işaret ediyor.

Kararın açıklanmasının hemen ardından enerji piyasalarında anlık reaksiyon görüldü: Reuters verilerine göre ABD ham petrol kontratları açıklama sonrası yaklaşık 2,30 dolar gerileyerek 100 doların altına indi; bu tür oynaklık, tedarik endişelerinin sürdüğüne işaret ediyor. Boğazdaki tıkanıklık ve İran’ın uyguladığı kısıtların küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini etkilediği hatırlanıyor.

Bu gelişme, bölgesel jeopolitik risklerin enerji piyasalarındaki fiyatlama davranışını nasıl şekillendirdiğini yeniden gösterdi. ABD’nin Nisan ortasında uygulamaya koyduğu deniz ablukası ve İran’ın karşı adımları, lojistik maliyetleri ve sigorta primlerini artırırken, şirketlerin ve navlun hattı operatörlerinin risk değerlendirmelerini öne çektiği belirtiliyor. Çin’in diplomatik rolü ise hem bölgesel denge hem de enerji arz güvenliği açısından yakından izleniyor.

Analistler, askıya almanın kalıcı bir çözüm anlamına gelmediğini, ancak müzakerelerin ilerlemesi durumunda kısa vadeli fiyat baskısını azaltabileceğini belirtiyor. Piyasalar için kilit takip unsurları; müzakerelerin somut adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği, ablukaya ilişkin uygulama ayrıntıları ve Çin-Tahran-Washington hattındaki diplomatik temasların seyridir. Enerji şirketleri ile taşımacılık sigortası piyasalarının ise jeopolitik risk göstergelerine göre pozisyon almaya devam etmesi bekleniyor.