Hormuz Boğazı: Trump ablukanın İran'a günde 500M$ zarar verdiğini dedi

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın Tahran'ı ‘‘günde 500 milyon dolar’’ kaybetmeye zorladığını ve İran'ın Hormuz Boğazı'nı kapatma söylemlerinin gerçekte ‘‘yüz kaybetmeyi’’ önlemeye yönelik olduğunu ileri sürdü. Bu ifadeyi, ateşkesin uzatılmasına ilişkin duyurusunun hemen ardından paylaştı ve ablukanın kaldırılmayacağını vurguladı.

Paylaşımlarında Trump, İran'ın kamuya açık söylemlerinin aksine müzakere masasında daha ılımlı bir pozisyon almak istediğini ve dolayısıyla Boğaz'ın yeniden açılmasını istediğini savundu. Ortadoğu'daki ateşkes görüşmeleri sürerken Trump, ablukanın müzakere gücünü artırdığına dikkat çekti; Tahran ise zaman zaman boğazı kontrol altına alma ve kapatma tehdidinde bulunmuş, daha sonra ticari geçişlere izin verildiğini açıklamıştır.

Bu gelişmeler enerji piyasalarında hızlı fiyat oynaklığına neden oldu. İran Dışişleri Bakanı’nın Hormuz'un ticari gemilere tamamen açık olduğunu açıklamasının ardından ABD ham petrolü yüzde yaklaşık 9.4 düşerek varil başına 82.59 dolara, Brent ise yüzde 9.1 gerileyerek 90.38 dolara kadar indi; piyasalardaki rahatlama, havayolu ve taşımacılık şirketlerinin hisselerinde hızlı yükselişleri tetikledi. Enerji arzı görünümündeki belirsizlikle yatırımcılar kısa vadeli riskten kaçınma ve portföyleri yeniden dengeleme eğilimi gösterdi.

Durum, küresel enerji arz güvenliği ve deniz ticareti için kritik bir bağlam sunuyor. Hormuz Boğazı, küresel deniz yolu ile taşınan petrol ve gazın yaklaşık beşte birinin geçtiği bir omurga; abluka veya kapatma senaryoları hem enerji tedarik zincirinde hem de sigorta ve navlun maliyetlerinde yıkıcı etkilere yol açabiliyor. Ayrıca abluka uygulaması, ekonomik yaptırımlar, sigorta primleri ve bankacılık kesintileriyle birleştiğinde İran'ın ihracat gelirlerini baskılayabilir veya alternatif ihracat yolları arayışını hızlandırabilir.

Analistler, kısa vadede piyasa duyarlılığının gelişmelerle paralel olarak hızla değişeceğini, ancak kalıcı bir arz darboğazı olmaması halinde fiyatların toparlanabileceğini belirtiyor. Müzakereler ilerlemez ve abluka süreceği takdirde petrol piyasasında yeniden yukarı yönlü risklerin güçleneceği, buna karşılık diplomatik ilerleme veya boğazın istikrarlı biçimde açılması halinde fiyat baskısının azalacağı öngörülüyor. Yatırımcılar için takip edilecek kilit göstergeler arasında su yolu geçişlerine ilişkin resmi açıklamalar, gemi hareketliliği verileri ve OPEC üretim adımları yer alıyor.