Healey'den Ekim'de Bütçe Açıklaması: Westminster Dışına Güç ve Para

İngiltere'nin yeni Maliye Bakanı John Healey, ülkenin merakla beklenen ilk bütçesini 28 Ekim Çarşamba günü açıklayacağını duyurdu. Healey, bu bütçenin temel amacının "parayı ve yetkiyi Westminster'dan alıp Britanya'nın her posta koduna taşımak" olduğunu belirtti. Bu hamle, hükümetin mali disipline olan bağlılığını ve işletmeler ile ailelere geleceği planlamaları için ihtiyaç duydukları istikrarı sağlama sözünü yansıtıyor.

Maliye Bakanı Healey, yaptığı açıklamada bütçenin mevcut mali kurallara uygun olacağını ve mali kredibilitenin ekonomik istikrarın ve ulusal güvenliğin temel taşı olduğunu vurguladı. Başbakan Andy Burnham liderliğindeki İşçi Partisi hükümeti, harcama ve borçlanmaya ilişkin mali kurallara sadık kalacağını, gelir vergisi, KDV veya ulusal sigorta katkı paylarını artırmayacağına dair 2024 manifesto taahhütlerini yerine getireceğini ifade etti. Ayrıca, hükümetin on yılın sonuna kadar günlük harcamaları vergi gelirleriyle dengeleme hedefine bağlı kalacağı da belirtildi.

Bu duyuru, yeni hükümetin göreve gelmesinin ardından "her posta kodunda büyümeyi canlandırmaya" yönelik hızlı adımlar attığı bir döneme denk geliyor. Ancak, hükümetin yeni politikalarını finanse etme ihtiyacı, özellikle artan borçlanma maliyetleri ve 2026 ekonomik görünümünde İran'daki savaşla ilişkilendirilen enflasyonist baskılar nedeniyle önemli bir zorluk teşkil ediyor. Eski Maliye Bakanı Rachel Reeves tarafından bırakılan 22 milyar sterlinlik mali tamponun, mevcut enflasyonist ortamda erime riski taşıdığı belirtiliyor.

Birleşik Krallık, ulusal borcun 1960'lardan bu yana en yüksek seviyelerde olması ve borçlanma maliyetlerinin artmasıyla birlikte kamu maliyesinde sınırlı hareket alanına sahip. Hükümetin, 2028'den itibaren İngiliz belediye başkanlarına gelir vergisi gelirlerinden pay verme taahhüdü gibi radikal politika değişiklikleri de bu bütçede nasıl ele alınacağı merak konusu. Bu tür yetki devri adımları, bölgesel eşitsizlikleri azaltmayı ve yerel ekonomileri güçlendirmeyi hedefliyor.

Düşünce kuruluşları ve ekonomistler, Maliye Bakanı Healey'nin hükümetin kendi koyduğu mali kurallara uymak ve Başbakan Burnham'ın politika önceliklerini (savunma harcamaları ve sosyal hizmetler gibi) finanse etmek için vergi artırımları veya harcama kesintileri yapmak zorunda kalabileceği tahmininde bulunuyor. Mali alanın daralması, Healey'nin bütçesinde zorlu kararlar almasını gerektirebilir ve bu durum, son dönemde yaşanan ekonomik belirsizliklerin ardından piyasalar tarafından yakından izlenecek. Healey'nin, vergi artışlarının kapsamı ve niteliği hakkındaki spekülasyonları en aza indirmek amacıyla 2021'den bu yana en erken Sonbahar Bütçesini sunacağı belirtiliyor.