Ham petrol fiyatları gerilimle yükseldi: Tedarik endişeleri sürüyor

Cuma günü ham petrol ve benzin vadeli kontratları sert yükseldi; Haziran vadeli WTI (CLM26) kontratı +4.25 dolar (+%4.20) ve Haziran RBOB benzin (RBM26) kontratı +0.0962 dolar (+%2.67) ile seansı önemli kazançlarla kapattı. Piyasada WTI fiyatları bir buçuk haftanın en yüksek seviyelerine çıktı ve fiyatlamalar jeopolitik risklerle şekillendi.

Hareketin arkasında ABD ile İran arasında ateşkes görüşmelerinin tıkanması ve Hürmüz Boğazı’ndaki akışın büyük ölçüde baskılanması bulunuyor. Goldman Sachs’ın tahminlerine göre Basra Körfezi üretiminde günlük yaklaşık 14.5 milyon varillik kesinti yaşanırken, mevcut darboğazın küresel ham petrol stoklarında neredeyse 500 milyon varil tükenmeye yol açtığı, bu rakamın Haziran’a kadar bir milyar varile yaklaşabileceği belirtiliyor. Reuters’in haberlerinde ise ABD yönetiminin stratejik ham petrol rezervinden (SPR) sevkiyat planları ve Suudi yetkililerin piyasanın normale dönmesinin 2027’ye kadar uzayabileceği uyarıları öne çıktı.

Fiyat hareketleri kısa vadede petrol ve rafineri ürünleri fiyatları üzerinde doğrudan baskı oluşturdu; WTI ve Brent bazında fiyatlar 100 doların üzerindeki seyrini sürdürürken, vadeli kontratların sert yükselişi enerji endeksleri ve petrol şirketi hisselerinde de yukarı yönlü dalgalanmalara neden oldu. Ayrıca benzin vadeli fiyatlarındaki yükseliş, taşıt yakıtı fiyatları ve rafineri marjlarına ilişkin beklentileri yukarı çekti. Piyasa katılımcıları artan risk primi nedeniyle volatilitenin yüksek kalmasını bekliyor.

Olay daha geniş ekonomik bağlamda arz yönlü bir şok olarak okunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve piyasa izleyicileri, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalmasının küresel tedarikte uzun süreli dengesizliğe yol açabileceğine dikkat çekiyor; bazı raporlar piyasaların yılın geri kalanında “ciddi biçimde yetersiz” kalabileceği uyarısını getiriyor. Bu ortam merkez bankaları ve politika yapıcılar açısından enflasyonist riskleri tekrar gündeme taşıyor; enerji fiyatlarındaki kalıcı yükseliş, hem petrol talep projeksiyonlarını hem de enflasyon görünümünü etkileyebilir.

Analistler, kısa vadede jeopolitik gelişmelerin fiyatlarda belirleyici olmaya devam edeceğini, olası bir anlaşma ya da Hürmüz’ün yeniden açılması durumunda ise sert geri çekilmeler görülebileceğini belirtiyor. Öte yandan, kesintilerin uzun süreli olması halinde küresel stokların daha da azalacağı ve fiyatların yukarı yönlü yeni denge arayışına gireceği öngörülüyor. Piyasada sakinleşme için diplomatik ilerleme veya ilave arz adımları (örneğin SPR’den sevkiyatlar) beklentileri takip edilecek; yatırımcıların risk yönetimi ve likidite stratejilerini buna göre güncellemesi önem taşıyor.