Gürcistan Rafinerisi Rus Petrolünden Eylül'e Kadar Ayrılıyor

Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki Kulevi petrol rafinerisi, Avrupa Birliği'nin (AB) uyguladığı yaptırımlar sonrasında Rus petrolü işleme faaliyetlerini Eylül 2026 sonuna kadar tamamen durdurma kararı aldı. Rafinerinin sahibi Black Sea Petroleum (BSP) LLC, bu stratejik geçişle birlikte tesisin yalnızca Rusya dışı kaynaklardan ham petrol işleyeceğini duyurdu. Bu adım, AB'nin Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yanıt olarak enerji gelirlerini kısıtlama çabaları çerçevesinde atıldı ve Gürcistan ekonomisi için önemli bir dönüm noktası teşkil ediyor.

AB, Kulevi rafinerisini Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 21. yaptırım paketine dahil etti. Yaptırımlar, rafineriye Rus petrolünden uzaklaşması için altı aylık bir geçiş süresi tanıyor ve resmi olarak 25 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında Rus petrolü kullanımını durdurmaması halinde rafineri, AB ile olan tüm işlemlerden men edilecek. BSP, bu duruma yanıt olarak Temmuz başında Kazakistan ham petrolünü işlemeye başladı ve 20-30 Ağustos tarihleri arasında Libya'dan ilk petrol sevkiyatını bekliyor. Libya ile yapılan petrol tedarik anlaşması, 3 Temmuz 2026'da imzalandı ve 2027 sonuna kadar geçerli olup uzatma opsiyonu bulunuyor.

Bu gelişme, Kulevi rafinerisinin piyasa konumunu ve ihracat potansiyelini önemli ölçüde etkileyecek. Rafineri, daha önce Rus ham petrolüne neredeyse tamamen bağımlıydı; Gürcistan'ın 2026 yılındaki ham petrol alımlarının %99'u Rusya'dan geliyordu. Rusya dışı kaynaklara yönelmek, rafinerinin AB dahil olmak üzere yüksek marjlı ihracat pazarlarına erişimini sağlayacak ve ürünlerinin uluslararası pazarlardaki ticari ve düzenleyici engellerini azaltacak. Şirket, bu değişimin “yüksek marjlı piyasaların kapılarını açacağını” belirtiyor.

Kulevi rafinerisi, Ekim 2025'te faaliyete geçmiş ve ilk yarıda 650.000 metrik tondan fazla ham petrol işlemişti. Yıllık 1,2 milyon metrik ton işleme kapasitesine sahip olan tesisin ikinci faz ile bu kapasiteyi 4,5 milyon metrik tona çıkarması planlanıyor. Projenin toplam yatırım değeri 700 milyon dolar olarak tahmin ediliyor. Rafineri, Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) tarafından işletilen Kulevi petrol terminalinin yanında yer alıyor. Gürcistan Dışişleri Bakanlığı, rafinerinin yaptırım listesine dahil edilmesinden duyduğu endişeyi dile getirirken, ülkenin yaptırımları delmek için kullanılmadığından emin olmak amacıyla AB kurumlarıyla işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.

İleriye dönük olarak, Black Sea Petroleum, ABD'li teknoloji şirketi Honeywell ile ekipman tedariki ve otomatik kontrol sistemleri konusunda ortaklığını genişletiyor. Şirket ayrıca, 2027 yılının ilk çeyreğinde yol bitümü ve ikinci çeyreğinde jet yakıtı üretimine başlamayı planlıyor. Bu adımlar, rafinerinin ürün yelpazesini çeşitlendirerek küresel enerji piyasalarındaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Piyasalar, Kulevi rafinerisinin Rus petrolünden tamamen ayrılma sürecini ve bunun bölgesel enerji güvenliği üzerindeki potansiyel etkilerini yakından izlemeye devam edecek.