Goldman Sachs'tan Çin Yapay Zeka Modelleri İçin Rekabet Çerçevesi

Goldman Sachs, Çin'in yapay zeka (YZ) büyük dil modelleri endüstrisine derinlemesine bir bakış sunan kapsamlı bir rapor yayımladı. Banka, Çinli YZ şirketlerinin ABD'li rakipleriyle rekabet edebilecek düzeyde modeller geliştirdiğini ve bunu önemli ölçüde daha düşük maliyetlerle başardığını vurguladı. Analist Ronald Keung liderliğindeki ekip tarafından hazırlanan "Çin'in Yapay Zeka Büyük Model Endüstrisinde Uzun Vadeli Kazanan Kim Olacak?" başlıklı rapor, sektördeki rekabet gücünü fiyatlandırma, maliyet avantajları ve finansal güç olmak üzere üç ana boyutta değerlendiren yenilikçi bir çerçeve sunuyor.

Cuma günü açıklanan rapor, Çin'in açık kaynaklı ve açık ağırlıklı büyük dil modellerinin, performans açısından dünyanın önde gelen özel modellerine yaklaştığını belirtiyor. Bu ilerlemenin temelinde mimari yenilikler ve parametre verimliliği yatıyor; bu sayede Çinli modeller daha küçük boyutlarda benzer yetenekler sergileyebiliyor. Goldman Sachs'ın rekabet konumlandırma çerçevesi, bir oyuncunun uzun vadeli kazanma olasılığını kantitatif olarak değerlendirmek için "ARR ölçeği × brüt kar marjı avantajı + finansal güç" formülünü kullanıyor.

Rapora göre, temel metin modelleri alanında Zhipu (banka tarafından ilk kez kapsama alındı, nötr notu ve 110 milyar dolarlık hedef değerleme ile) ve DeepSeek (halka açık olmayan bir şirket) en güçlü konumda bulunuyor. Çok modlu ve video üretimi yeteneklerinde ise ByteDance (yine halka açık değil) lider olarak öne çıkıyor. Ayrıca Goldman Sachs, MiniMax ve Kuaishou için "al" tavsiyesini sürdürüyor.

Goldman Sachs, Çin YZ model pazarının "iki katmanlı bir yapı" oluşturduğunu ifade ediyor. Üst düzey modeller (Zhipu GLM5.2 ve Alibaba Qwen3.7 Max gibi) milyon token başına yaklaşık 1 dolar fiyatla sunulurken, bu rakam ABD'li üst düzey modellere göre %10 ila %25 arasında bir maliyete denk geliyor (ABD'de 4-8 dolar). Düşük maliyetli pazar ise milyon token başına 0,06 ila 0,20 dolar gibi daha da uygun fiyatlar sunuyor. Bu maliyet avantajları sayesinde Çinli YZ şirketlerinin API ve abonelik gelirlerinin 2026'daki tahmini 35 milyar RMB'den 2030'da 879 milyar RMB'ye yükselerek yaklaşık 25 kat artması bekleniyor.

Çin'in YZ altyapısında yerelleşme çabaları da dikkat çekiyor. Meituan'ın 30 Haziran'da piyasaya sürdüğü LongCat 2.0 modeli, 50.000 yerli bilgi işlem kartı üzerinde tamamen eğitilmiş ve dağıtılmış ilk açık kaynaklı MoE (Uzmanlar Karışımı) modeli olarak önemli bir kilometre taşı teşkil ediyor. Bu gelişme, yüksek kaliteli bilgi işlem gücüne erişimdeki kısıtlamalara rağmen Çin'in yerli donanım yığınıyla büyük ölçekli YZ modelleri geliştirebildiğini gösteriyor. Çinli şirketlerin açık kaynak stratejisi, dağıtım esnekliği ve topluluk ekolojisi avantajları sağlayarak modellerin daha hızlı benimsenmesine ve küresel KOBİ'ler ile ABD dışındaki pazarlara yayılmasına olanak tanıyor.

Analistler ve piyasa beklentileri, Çin'in YZ model pazarının "düşük maliyetten yüksek zekaya" doğru bir dönüşüm yaşadığını gösteriyor. Açık kaynaklı modellerin benimsenme hızının artmasıyla oluşan veri çarkı etkisi, model iterasyonlarını ve yükseltmeleri daha da hızlandıracak. Goldman Sachs, Çin'in YZ ile ilgili piyasa değerlemelerinin küresel konumuna kıyasla "açıkça düşük değerli" olduğunu ve küresel fon yöneticilerinin Çin teknoloji hisselerine sadece %1,2 oranında tahsisat yaptığını belirtiyor. Bu durum, gelecekteki büyüme potansiyelinin henüz tam olarak fiyatlanmadığına işaret ediyor ve API ile abonelik gelirlerinin yanı sıra kurumsal benimsemenin önümüzdeki dönemde pazarın ana itici güçleri olacağı tahmin ediliyor.