Çoklu işgücü artışı: 'Hayatta kalma modundayım' diyenlerin sayısı

ABD ve bazı gelişmiş ekonomilerde çoklu işte çalışanların sayısında belirgin bir yükseliş gözleniyor; çalışanlar artan maliyetler ve iş güvencesizliği nedeniyle ek gelir arayışına giriyor. Bu eğilimi yansıtan resmî veriler, çok sayıda hane bütçesinin birden fazla ücret kaynağına dayandığını ortaya koyuyor.

Veriler, Kasım 2025 itibarıyla yaklaşık 9,47 milyon kişinin aynı anda birden fazla işte kayıtlı olduğunu gösteriyor; bu rakam BLS verilerine göre kayıtların tutulduğu dönem içinde dikkate değer bir yükselişi işaret ediyor. Haber röportajları ve saha örnekleri, ikinci işlerin hem tam zamanlı ana işlerle birlikte yürütülen yarı zamanlı işler hem de gig/platform temelli ek işler şeklinde çeşitlendiğini gösteriyor; çalışanlar bakım, perakende, taşımacılık ve hizmet sektörlerinde ek mesailer alıyor.

Bu eğilim doğrudan tüketim, tasarruf ve kredi geri ödemeleri üzerinde etkili oluyor; hanehalkı gelir dengesindeki kırılganlık artarken harcanabilir gelirin dalgalanması tüketim harcamalarını daha değişken hale getiriyor. İş gücünde daha fazla kişinin ikinci işe yönelmesi, ücret baskısı ve sosyal güvenlik katkılarının dağılımı üzerinde uzun vadeli sonuçlar doğurabilir; işverenler açısından ise vardiya planlaması ve verimlilik konularında yeni riskler ortaya çıkıyor.

Akademik çalışmalar ve politika araştırmaları ise çoklu iş tutmanın hep aynı profil tarafından gerçekleştirilmediğine dikkat çekiyor; bazı araştırmalar ikinci işe başvuranların arasında yüksek öğrenimli ve ana işinde tam zamanlı çalışanların da olduğunu, ikinci işin bazen kısa dönemli gelir takviyesi amaçlı olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, ikinci iş olgusunun hem ihtiyaç temelli hem de fırsat temelli unsurlar barındırdığını vurguluyor.

Analistler, çoklu işgücündeki artışın kısa vadede tüketici harcamalarını ve hizmet sektörü istihdamını destekleyebileceğini, fakat uzun vadede iş güvencesizliği, sağlık ve verimlilik maliyetleri ile sosyal güvenlik sistemlerinde baskı yaratabileceğini belirtiyor. Politik yapıcılar için önerilen adımlar arasında ücretlerin güçlendirilmesi, esnek ama güvenli çalışma modellerinin teşviki ve veri toplamada kapsamın genişletilmesi yer alıyor; önümüzdeki aylarda işgücü verilerindeki dalgalanmalar, enflasyon ve ücret dinamikleriyle birlikte yakından izlenecek.