Çinli Jingye'den İngiliz Hükümetine British Steel Tazminat Davası

Çinli Jingye Grubu, İngiliz Hükümeti'nin British Steel'i kamulaştırma kararının ardından önemli yatırım kayıpları yaşadığını belirterek tam tazminat talep ediyor. Şirket, İngiliz Hükümeti'ni uluslararası yatırım kurallarını ihlal etmekle suçlarken, uluslararası tahkim de dahil olmak üzere tüm yasal haklarını sonuna kadar kullanacağını açıkladı. Bu durum, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde gerilimi artırıyor.

British Steel, 2020 yılında Jingye Grubu tarafından satın alınmıştı. Ancak Nisan 2025'te İngiliz Hükümeti, şirketin günde yaklaşık 700.000 sterlin zarar ettiğini ve finansal olarak sürdürülemez olduğunu belirten Jingye'nin fırınlarını kapatma planları üzerine ulusal güvenlik gerekçesiyle operasyonel kontrolü ele aldı. Geçtiğimiz Mayıs ayında Başbakan Keir Starmer, şirketin tamamen kamulaştırılacağını duyurdu ve geçtiğimiz hafta kamulaştırma süreci tamamlandı. Jingye, 2020'den bu yana British Steel'e ekipman modernizasyonu, istihdamın korunması ve yeşil dönüşüm için yoğun yatırım yaptığını vurguluyor.

Jingye, İngiliz Hükümeti'nin yatırımlarını göz ardı ettiğini ve "neredeyse sıfır" tazminat teklif ettiğini iddia ediyor. Şirket, Çin ile İngiltere arasındaki ikili yatırım anlaşmaları kapsamında müzakere süreçlerini başlattığını ve uluslararası tahkim hakkı da dahil olmak üzere tüm hukuki yollarını saklı tuttuğunu bildirdi. Jingye ayrıca, İngiliz vergi mükellefleri adına İngiliz Hükümeti ve British Steel yönetiminden yasal olarak hesap sorulmasını sağlayacağını belirtti. İngiliz Hükümeti ise British Steel'in ticari değerinin sıfır olduğunu savunsa da, bağımsız bir değerlendirme ve itiraz hakkı içeren bir tazminat planı oluşturulacağını, ilgili düzenlemelerin bu sonbaharda yayımlanmasının beklendiğini aktardı.

Bu gelişme, Londra ile Pekin arasındaki ilişkilerde gerilimi tırmandırıyor ve İngiltere'deki yabancı yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebileceği endişelerini beraberinde getiriyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, tazminat anlaşmazlığının Çinli yatırımcıların İngiltere'deki yatırım iklimine ilişkin algılarını doğrudan etkilediği konusunda uyarıda bulundu. Kamulaştırma kararı, İngiltere'nin "hayati ulusal kapasiteyi" koruma ve yerel çelik üretimini sürdürme hedefiyle binlerce işi kurtarmak için alındığı belirtildi.

Daha geniş ekonomik ve politik bağlamda, bu olay stratejik endüstriyel varlıklara devlet müdahalesi konusundaki süregelen tartışmaları yeniden gündeme getiriyor. İngiliz Hükümeti'nin ulusal güvenlik gerekçesiyle aldığı bu karar, ikili yatırım anlaşmalarının ve uluslararası ticaret hukukunun sınırlarını test ediyor. Çin Ticaret Bakanlığı, kamulaştırmanın Jingye'nin meşru haklarını ihlal ettiğini ve Çinli şirketlerin İngiltere'ye yatırım yapma güvenini zayıflattığını ifade etti.

Analistler ve piyasa beklentileri, Jingye ve İngiliz Hükümeti arasında bir uzlaşma sağlanamaması halinde anlaşmazlığın altı ay içinde uluslararası tahkime taşınabileceğine işaret ediyor. Jingye, yatırımlarının tamamını geri almakta kararlı olduğunu ve uzlaşmaya yanaşmayacağını defalarca belirtti. İngiliz Hükümeti'nin bağımsız bir değerleme süreci başlatması, önümüzdeki dönemde bu karmaşık hukuki ve diplomatik mücadelenin seyrini belirleyecek anahtar faktörlerden biri olacak.