Çin, Katar LNG Tedarik Bağımlılığını Azaltma Arayışında

Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilimlerin artmasıyla birlikte, Çinli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatçıları, kritik enerji tedariklerini güvence altına almak amacıyla Katar'a olan bağımlılıklarını azaltma arayışına girdi. Bölgedeki devam eden aksaklıklar, Çin'in enerji güvenliği stratejilerini yeniden değerlendirmesine yol açtı ve küresel LNG piyasalarında geniş çaplı etkiler yaratıyor.

Gerilimler, ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı hava saldırılarının ardından 28 Şubat 2026'da İran'ın Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde kapatmasıyla tırmandı. İran Devrim Muhafızları Kolordusu, boğazdan geçişi yasakladığını, ticari gemilere saldırılar düzenlediğini ve deniz mayınları döşediğini duyurdu. Mart 2026'da Katar'ın Ras Laffan tesislerine yönelik saldırılar sonucunda QatarEnergy, Çin de dahil olmak üzere bazı uzun vadeli sözleşmelerde mücbir sebep ilan etmek zorunda kaldı ve LNG üretim kapasitesinin yaklaşık %17'sinin 3 ila 5 yıl süreyle devre dışı kalabileceği belirtildi. En son 7 Temmuz 2026'da bir Katar LNG tankeri olan Al Rekayyat'ın boğaz yakınlarında vurulması, bölgedeki risk primlerini daha da yükseltti.

Çin, Katar'dan yapılan LNG ithalatında önemli bir paya sahip olup, 2025 yılında toplam LNG ithalatının yaklaşık üçte birini Katar'dan karşılamıştır. Bu bağımlılık, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle Çin'in enerji tedarik zincirini doğrudan tehdit etmektedir. Boğaz, aynı zamanda Çin'in ham petrol ithalatının yaklaşık yarısı için de kritik bir geçiş noktasıdır. Bu durum, Pekin'i tedarik kaynaklarını çeşitlendirme ve alternatif güzergahlar bulma konusunda acil adımlar atmaya itmiştir.

Bu gelişmeler, enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı. Brent ham petrol fiyatları 8 Mart'ta varil başına 100 doları aşarak zirvede 126 dolara kadar yükseldi ve son yılların en büyük aylık artışını kaydetti. Asya spot LNG fiyatları da Nisan 2026'da neredeyse iki katına çıkarak çok aylık zirvelere ulaştı. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler küresel rafine ürün piyasalarını da daraltarak ABD rafineri marjlarını ve ihracatını artırdı. Savaş riski sigorta primleri de önemli ölçüde arttı.

Çin, bu zorlu duruma karşı çeşitli adımlar atmaktadır. Ülke, yerel gaz üretimini artırmakta, Orta Asya boru hattı ithalatını yükseltmekte ve depolama envanterlerini güçlendirmektedir. Ocak-Nisan 2026 döneminde Çin'in LNG ithalatı yıllık bazda %20,5 düşüş gösterirken, Rusya'dan yapılan LNG sevkiyatları iki katına çıktı. Ayrıca, Çin Mayıs 2026'da ABD'den LNG alımlarını yeniden başlattı ve uzun vadeli sözleşmelerle tedarik portföyünü çeşitlendirme yoluna gidiyor. Çin, artan bir şekilde LNG'yi Asya genelinde yeniden ihraç ederek bölgesel bir ticaret merkezi rolü üstlenmeye başlamıştır.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, Katar'ın hasarlı tesislerinin onarımının uzun süreceği ve Hürmüz Boğazı'nı bypass edecek uygulanabilir bir alternatif LNG ihracat güzergahının bulunmaması nedeniyle boğazın küresel gaz piyasaları için stratejik önemini koruyacağını belirtiyor. Wood Mackenzie'ye göre, Çin'in geniş envanter tamponu ve çeşitlendirilmiş tedarik portföyü, onu diğer Asyalı alıcılara göre daha dayanıklı kılsa da, bu durum Pekin'i kömüre geri dönme ve nükleer enerjiye yönelme gibi yapısal kararlar almaya zorluyor. Önümüzdeki dönemde Çin'in boru hattı gazı ithalatına ve yerel enerji kaynaklarına olan tercihinin daha da pekişmesi bekleniyor.