Çin'in DUV Litografi Atılımı Küresel Çip Piyasasında Rekabeti Kızıştırıyor

Çin'in kendi derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerini üretmeye başladığı haberleri, küresel yarı iletken endüstrisinde önemli bir gelişme olarak yankı buldu. Bu teknoloji, çip üretiminde kritik bir rol oynuyor ve uzun süredir Hollandalı devi ASML'in mutlak hakimiyetindeydi. Şanghay merkezli, devlet destekli bir şirketin DUV makinelerinin üretimine başladığı ve ilk teslimatların bu yıl içinde yapılmasının beklendiği bildirildi.

Haberlere göre, adı açıklanmayan bu Şanghay merkezli şirket, DUV geliştirme ekiplerini aralarında devlet destekli startup Shanghai Yuliangsheng Technology'nin de bulunduğu diğer Çinli firmalardan bir araya getirdi. Üretimin başlangıçta sınırlı olacağı ve bu yıl yaklaşık beş, 2027'de ise yaklaşık 20 DUV makinesinin üretilmesinin planlandığı belirtiliyor. Bu makinelerin, Çin'in önde gelen çip üreticileri Semiconductor Manufacturing International Corp (SMIC), Hua Hong Semiconductor ve ChangXin Memory Technologies (CXMT) gibi firmalara teslim edilmesi bekleniyor. Bununla birlikte, Reuters’ın haberine göre, bu üretim çabasının arkasındaki şirketin Shanghai Aishengna Electronic Technology Group olduğu belirlendi.

Ancak, Çin'in yerli DUV sistemlerinin performans ve güvenilirlik açısından ASML'in modellerinin gerisinde kaldığı ve seri üretime geçmeden önce daha fazla test gerektirdiği ifade ediliyor. Bazı raporlar, Çin yapımı bu araçların, ASML'in yaklaşık 2008 yılında piyasaya sürdüğü ve 32 nanometre sınıfı işler için tasarlanmış bir modele benzediğini öne sürüyor. Shanghai Micro Electronics Equipment (SMEE) gibi diğer Çinli firmalar da 28 nanometre DUV sistemleri geliştirme çabalarını sürdürüyor.

Bu haberin ardından küresel piyasalarda çip ekipmanı üreticisi hisselerinde sert düşüşler yaşandı. ASML'in hisse senedi, haberin etkisiyle yüzde 7'den fazla değer kaybederek 8 Haziran'dan bu yana en kötü gününü geçirdi. BE Semiconductor Industries (BESI), Soitec, Infineon Technologies, Lam Research (LRCX) ve Applied Materials (AMAT) gibi diğer yarı iletken ekipman tedarikçileri de düşüşler yaşadı. Analistler, ASML'in her yıl yüzlerce DUV sistemi teslim ettiği göz önüne alındığında, Çin'in planlanan sınırlı üretim hacminin Hollandalı firmanın pazar liderliğini yakın vadede tehdit etmeyeceğini belirtiyor.

Bu gelişme, ABD'nin Çin'in ileri çip üretim teknolojilerine erişimini kısıtlamayı amaçlayan ihracat kontrollerinin doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıktı. Özellikle ASML'in gelişmiş Extreme Ultraviyole (EUV) sistemlerine erişimin engellenmesi, Pekin'i yarı iletken bağımsızlığı hedefine ulaşmak için yerli çözümler geliştirmeye itti. ABD Kongresi'nde, DUV makinelerinin Çinli çip üreticilerine satışını ve servisini daha da kısıtlamayı hedefleyen MATCH Yasası gibi yeni düzenlemeler de gündemde.

Analistler ve piyasa beklentileri, Çin'in yerli DUV araçlarının ASML'in kapasitelerine ulaşmasının yıllar alacağını öngörüyor. Ancak bu atılım, Çin'in uzun vadede bağımsız bir çip tedarik zinciri oluşturma konusundaki kararlılığının önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, Çin'in üstün kaliteleri nedeniyle ASML makinelerini mümkün olduğu sürece satın almaya devam edeceğini, ancak yerli çabaların ülkenin çip üretim kapasitesi için bir “ihtiyaç” haline geldiğini belirtiyor. Çin ayrıca kendi EUV makinesini de geliştiriyor, ancak bu proje hala prototip aşamasında ve seri üretimden yıllar uzakta.