Çin ekonomisi İran savaşına rağmen beklentileri aştı, büyüme %5

Çin ekonomisi 2026 yılının ilk çeyreğinde yıllık bazda %5 büyüyerek piyasa beklentilerinin üzerinde performans gösterdi; çeyreklik artış ise %1,3 olarak kaydedildi. Bu sonuçlar, Ocak–Mart döneminin bir kısmında başlamış olan İran savaşının yarattığı ilk şoklara rağmen ekonominin yılın açılışını güçlü tutabildiğini işaret ediyor.

Detaylara bakıldığında Çin Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verileri sanayi üretimindeki toparlanmanın ve ihracattaki güçlü profilin büyümeyi desteklediğini gösteriyor. Mart ayında sanayi üretimi yıllık %5,7 artarken perakende satışlar yıllık %1,7 ile beklentilerin gerisinde kaldı; aynı dönemde Mart ihracatı yıllık %2,5 artış gösterdi, ancak Ocak–Mart toplamında ihracat iki haneli artışla büyümeye önemli katkı verdi. Bu veriler, arz tarafındaki canlılık ile iç talepteki zayıflığın bir arada var olduğuna işaret ediyor.

Büyümenin sektörel dağılımı ihracata dayalı sanayi ve teknoloji ürünleri önderliğinde gerçekleşti; yarı iletken, elektronik ve makine ihracatları erken yıl talebiyle ön plana çıktı. Buna karşın konut sektöründeki yıllardır süren daralma ve tüketici harcamalarındaki ılımlı seyrin iç talebi zayıflattığı, dolayısıyla büyümenin sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yarattığı görülüyor. Ticaret fazlası geçtiğimiz yıl rekor düzeye ulaşmış olsa da dış talepteki bozulma riskleri potansiyel bir kırılganlık unsuru olarak takip ediliyor.

Daha geniş çerçevede Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlar 2026 büyüme tahminlerini İran savaşının yol açtığı enerji ve tedarik zinciri riskleri nedeniyle aşağı çekiyor; IMF bu hafta Çin için 2026 büyüme tahminini %4,4’e düşürdü. Pekin’in 2026 için belirlediği %4,5–%5 hedef aralığına ulaşma olasılığı halen tartışmalı ve hükümetin mali genişleme ve altyapı yatırımlarıyla destek vermesi bekleniyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve küresel talepteki zayıflama orta vadede ihracata dayalı büyümeyi baskılayabilir.

Analistler ilk çeyrek verisini Pekin için mora verici olsa da ikinci çeyrekte İran savaşının etkilerinin daha belirgin hissedilebileceğine dikkat çekiyor. Banka ve piyasa ekonomistleri kısa vadede para politikası sıkılaştırmasından ziyade gerektiğinde hedefe yönelik mali teşvikler ve likidite önlemlerinin öne geçeceğini öngörüyor; bununla birlikte ihracat yönlü risklerin derinleşmesi durumunda büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesi ihtimali sürüyor. Yatırımcılar ve küresel ticaret ortakları, enerji fiyatları ve tedarik zinciri gelişmelerine bağlı olarak Çin kaynaklı riskleri yakından takip ediyor.