Çin Ekonomisi İkinci Çeyrekte Hedefin Altında Büyüdü: İç Talep ve İran Savaşı Etkisi

Çin ekonomisi, 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 4,3'lük yıllık büyüme oranıyla analist beklentilerini ve Pekin'in belirlediği yıllık hedef aralığını karşılayamadı. Resmi verilere göre, bu büyüme hızı 2022'nin dördüncü çeyreğinden bu yana görülen en yavaş artış olarak kayıtlara geçti. Ülkenin güçlü ihracat performansı sürerken, iç talepteki zayıflık ve İran Savaşı'nın neden olduğu küresel petrol şoku ekonomik yavaşlamanın temel nedenleri arasında yer aldı.

Nisan-Haziran döneminde gerçekleşen bu yüzde 4,3'lük büyüme, analistlerin yüzde 4,5'lik beklentisinin altında kalırken, bir önceki çeyrekteki yüzde 5,0'lık genişlemeden de belirgin bir yavaşlamayı işaret etti. Özellikle tüketim ve yatırım harcamalarındaki durgunluk ile emlak piyasasındaki uzun süreli gerileme, iç talebi olumsuz etkileyen başlıca faktörler oldu. Diğer yandan, İran Savaşı'nın küresel enerji piyasalarında yarattığı şok, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açarak Çin ekonomisi üzerindeki dış baskıyı artırdı. Bununla birlikte, yapay zeka ile ilgili ürünler ve yüksek teknoloji üretimi sayesinde ihracatın dirençli kalması, ekonomik dengeyi bir nebze korudu.

İkinci çeyrekte perakende satışlar haziran ayında yüzde 1,0'lık artışla toparlanma sinyalleri verirken, sanayi üretimi de yüzde 5,3 yükseldi. Ancak, yılın ilk yarısında sabit varlık yatırımları yüzde 5,7 oranında daralarak ekonominin genelini aşağı çekti. Emlak sektöründeki yatırım ise aynı dönemde yüzde 18 gibi ciddi bir düşüş kaydetti. Bu dengesiz tablo, ülkenin sanayi çıktısı ve ihracatındaki sağlamlığın, iç tüketim ve yatırım zayıflığının gerisinde kalmasına neden oldu.

Orta Doğu'daki İran Savaşı, Hürmüz Boğazı'nın kapanması veya kesintiye uğraması nedeniyle küresel petrol ve LNG arzında büyük bir aksaklığa yol açarak dünya çapında bir yakıt krizine neden oldu. Bu durum, küresel petrol fiyatlarını, özellikle de Brent ham petrolünü varil başına 80-87 dolar seviyelerine kadar yükselterek, enerji piyasalarında büyük bir oynaklık yarattı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu durumu "küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak nitelendirdi. Asya ülkeleri, Basra Körfezi bölgesinden gelen petrol ve LNG ihracatına büyük ölçüde bağımlı olduğundan, bu durum Çin gibi ekonomiler üzerinde doğrudan bir baskı oluşturdu.

Analistler, Çin hükümetinin yılın geri kalanında ekonomik ivmeyi desteklemek için daha fazla politika adımı atmasını bekliyor. Özellikle temmuz sonundaki Politbüro toplantısı, yeni teşvik önlemleri ve ekonomik yönelim açısından yakından izlenecek. Uzmanlar, altyapı harcamaları yerine doğrudan hanehalkı desteği ve mali tedbirlerin, tüketici güvenini canlandırmak ve ekonomik momentumu istikrara kavuşturmak için daha etkili olabileceğini belirtiyor. Çin Merkez Bankası'nın (PBoC) ise geniş tabanlı faiz indirimleri yerine, belirli sektörlere yönelik yapısal araçları tercih etmesi öngörülüyor. Bu dönemde, güçlü ihracatın devam etmesine rağmen, daha dengeli bir toparlanma için iç talebin güçlendirilmesi yönündeki çabaların artırılması gerektiği vurgulanıyor.