Çin'den İngiliz Çeliği'nin Kamulaştırılmasına Sert Tepki

Birleşik Krallık hükümetinin 16 Temmuz 2026 tarihinde British Steel şirketini kamulaştırma kararı, Çin'den sert bir tepkiyle karşılandı. Çin Ticaret Bakanlığı, bu adımı "zorla el koyma" olarak nitelendirerek, İngiltere'deki Çinli yatırımcıların meşru hak ve çıkarlarının ciddi şekilde ihlal edildiğini ve Çinli şirketlerin Birleşik Krallık'a yatırım yapma güveninin ciddi şekilde sarsıldığını belirtti.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, British Steel'i kamu mülkiyetine almanın ülkenin yerel çelik üretimini güvence altına almak, binlerce vasıflı işi korumak ve hayati ulusal bir yeteneği muhafaza etmek için "ulusal çıkarlar doğrultusunda gerekli" olduğunu vurguladı. İngiliz hükümeti, şirketin kamuya devredilmesinin tedarik zincirlerini, büyük altyapı projelerini ve ulusal güvenliği koruyacağını ifade etti. British Steel, 2020 yılından bu yana Çinli Jingye Group'un mülkiyetindeydi. Ancak şirket, önemli kayıplarla (2025'e kadar günde yaklaşık 700.000 sterlin) karşı karşıya kaldı ve yüksek enerji maliyetleri ile zorlu piyasa koşulları nedeniyle ana üretim tesislerinden Scunthorpe'daki yüksek fırınları kapatma riskiyle karşı karşıya kaldı.

Jingye Group, British Steel'i satın aldıktan sonra 1,2 milyar sterlinden fazla yatırım yaptığını ve şirketi ayakta tutmak için önemli katkılarda bulunduğunu belirtirken, İngiliz hükümetinin kararını "ulusal güvenlik bahanesiyle" aldığı ve Jingye'nin katkılarını göz ardı ettiği yönünde eleştirilerde bulundu. Şirket, İngiltere-Çin İkili Yatırım Anlaşması kapsamındaki yatırımları için tazminat talebinde bulunacağını da açıkladı. İngiliz hükümeti ise bağımsız bir değerleme uzmanı atayarak herhangi bir tazminatın ödenip ödenmeyeceğini değerlendireceğini bildirdi.

Bu kamulaştırma kararı, İngiltere'nin çelik endüstrisine yönelik uzun vadeli stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Hükümet, Mart ayında çelik sektörünü desteklemek için 2,5 milyar sterline kadar yatırım içeren bir program duyurmuştu. Bu program kapsamında, Birleşik Krallık'ta kullanılan çeliğin yüzde 50'sinin yerel olarak üretilmesi hedefleniyor. Çelik, İngiltere ekonomisi, altyapı, ulaştırma ağları, enerji ve savunma sanayisi için kritik bir rol oynuyor. Küresel çelik piyasasında aşırı üretim, özellikle Çin'den gelen ucuz çelik ve İngiltere'deki yüksek enerji maliyetleri, yerel üreticileri zor durumda bırakıyordu.

Analistler ve piyasa beklentileri, bu kamulaştırmanın İngiltere-Çin yatırım ilişkileri üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Çin'in, İngiltere'yi uluslararası kurallara uymaya ve Çinli yatırımcılara adil davranmaya çağırması, ikili ticaret ve yatırım anlaşmalarının geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor. İngiliz hükümeti ise British Steel'i ticari olarak sürdürülebilir, düşük karbonlu bir geleceğe hazırlamak için yeni bir liderlik ekibi atandığını ve özel sektörden potansiyel yatırımlar için seçenekleri araştırmaya devam ettiğini duyurdu.

Bu gelişme, 1980'lerden bu yana İngiltere'deki ilk büyük yeniden kamulaştırma adımı olmasıyla da dikkat çekiyor ve küresel emtia piyasaları ile sanayi politikası tartışmaları açısından önemli çıkarımlar taşıyor.