Çin çip firmaları AI patlaması ve ABD kısıtlarıyla rekor gelir

Çinli çip üreticileri 2025’in ilk yarısında yapay zekâ altyapısına yönelik artan iç talep ve dışarıdan gelen teknoloji kısıtlarının tetiklemesiyle gelirlerde önemli bir sıçrama kaydetti; bazı yerli tasarımcılar ve üreticiler yılın ilk yarısında zamanın en yüksek satış rakamlarını bildirdi.

Bu gelişmede öne çıkan örneklerden biri, Shanghai STAR Market’te işlem gören Cambricon Technologies’in (kod: 688256.SH) gelir ve kâr artışı oldu; şirketin 2025’in ilk yarısında gelirleri yıllık bazda katlanarak rekor seviyelere ulaşırken kâra geçmesi yatırımcı ilgisini artırdı. Aynı dönemde Moore Threads ve MetaX gibi GPU odaklı girişimler halka arz başvurularıyla sermaye toplama planlarını açıkladı; bu şirketlerin izahnamelerinde ABD’nin gelişmiş GPU ihracatına getirdiği kısıtların yerli ikameyi hızlandıracağına dair beklentiler öne çıkıyor.

Piyasalar kısa vadede bu gelişmeyi Çin teknoloji hisselerine yönelen risk iştahı ve likidite artışı olarak fiyatladı; Cambricon gibi isimlerin hisse performansı yükselirken STAR Market ve ilgili teknoloji ETF’lerinde yüksek işlem hacimleri görüldü. Yerel fonlar ve stratejik yatırımcıların, devlet destekli kapasite genişlemeleri ve veri merkezleri için yerli çözümler arayışının yarattığı siparişler, çip ekosistemine doğrudan talep kanalı açtı.

Bu tablonun arkasında ise ABD’nin ileri teknoloji ihracat kontrolleri ve özellikle bazı yapay zekâ hızlandırıcılarına getirilen kısıtların etkisi bulunuyor. Başta NVIDIA’nın H20 serisi gibi ürünlere yönelik düzenleyici belirsizlik ve ihracat kısıtları yabancı tedarik zincirlerini daraltırken, Çin tarafında hem devlet teşvikleri hem de yerel tedarikçilerin hızlanan Ar-Ge yatırımları sektörü destekliyor. Bu dinamik, kısa-orta vadede küresel tedarik zincirlerinde parçalı bir rekabet ve bölgesel tedarikçilerin güçlenmesine işaret ediyor.

Analistler, sektörün önümüzdeki dönemde kapasite artırımı, entegrasyon ve fiyat rekabeti ile karşı karşıya kalacağını; halka arzlar ve stratejik iş birliklerinin yerli ekosistemi ölçeklendirirken bazı şirketlerde kârlılık baskısı yaratabileceğini belirtiyor. Yatırımcılar için ana riskler arasında teknoloji erişim kısıtlarının süresi, üretim verimliliği ve gelişmiş üretim ekipmanlarına erişim yer alıyor; buna karşın kısa vadede yerli talep ve kamu destekli teşviklerin bazı firmaların gelirlerini yukarı çekmeye devam etmesi bekleniyor.