Çin, Afrika'nın 53 ülkesinin ithalatında vergileri kaldırdı

Çin hükümeti, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren diplomatik ilişkide bulunduğu 53 Afrika ülkesinden gelen ithal mallarına uygulanan gümrük vergilerini geniş çapta kaldıracağını açıkladı. Karar, Pekin tarafından kıtaya daha fazla pazar erişimi sağlamak ve ticari bağları güçlendirmek amacıyla atılan adımlardan biri olarak sunuldu.

Uygulama, önceki dönemde yalnızca en az gelişmiş ülkelere tanınan sıfır tarifeli rejimin kapsamını genişletiyor; 2024’te 33 Afrika ülkesine ait ürünlerin birçok tarife hattında muafiyet sağlanmıştı. Yeni düzenleme ile 53 ülke kapsamına alınırken, Esvatini (Svaziland olarak da anılan ülke) Tayvan ile diplomatik ilişkileri sürdürdüğü için kapsam dışında bırakıldı. Çinli yetkililer ve devlet kurumları politika takviminin uygulama süresini ve teknik ayrıntılarını resmi makamlar aracılığıyla duyurdu.

Politikanın kısa vadeli etkisi, Afrika’dan Çin’e yönelik tarımsal ürün, maden ve enerjigirdilerinin rekabetçiliğini artırmak yönünde olacaktır. Çin’in Gümrük Genel Müdürlüğü ve ilgili analizler, Afrika-Çin ticaretinde enerji ve minerallerin hâlâ merkezi öğeler olduğunu; ancak tarım ve tüketim mallarında da artış gözlendiğini belirtiyor. Aynı zamanda Afrika’nın Çin ile olan ticaret açığı 2025’te yıllık bazda belirgin şekilde genişleyerek dikkat çekti; bu durum, bazı ekonomistlerce politika genişlemesinin ticaret dengesini geçici olarak daha da bozabileceği şeklinde yorumlanıyor.

Bu adım ekonomik olmasının ötesinde diplomatik bir mesaj taşıyor: Pekin, kıta genelinde yumuşak güç (soft power) etkisini güçlendirmeyi ve Çin-Afrika ilişkilerini 70. yıl bağlamında derinleştirmeyi hedefliyor. Politika aynı zamanda Çin’in Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yükümlülükleri, karşılıklılık beklentileri ve bölgesel düzenleyici gerekliliklerle dengelenmesi gereken bir tercih olarak değerlendiriliyor. Uygulamanın süre ve teknik koşulları, bazı ürünlerde sağlık ve fitosaniter standartlar nedeniyle ek düzenlemeler gerektirebilir.

Analistler, sıfır tarifeli rejimin Afrika’nın ihracatını teşvik edeceğini ancak faydaların ülkeler arasında eşit dağılmayacağı uyarısında bulunuyor. Beklenti, kısa vadede hammadde ve tarım ihracatında artış; orta vadede ise arz zinciri kapasitesi, kalite standartları ve lojistik altyapı iyileştirmeleri eksikse kazanımların sınırlı kalacağı yönünde. Yatırımcıların izlemesi gereken başlıca riskler arasında tarife kaybına bağlı ticaret dengesindeki bozulma, yerel endüstrilerin rekabet baskısı ve uluslararası rakiplerin vereceği tepki yer alıyor.