Çin, 2035’e Kadar Temiz Enerji Arzını İkiye Katlama Hedefi Koydu

Çin yönetimi, 15. Beş Yıl Planı ve ilgili enerji yol haritası kapsamında 2035’e kadar fosil yakıt dışı (non-fossil) enerji arzını/kapasitesini iki katına çıkarma hedefi koydu. Resmi duyuruda planın rüzgâr, güneş, hidro ve nükleer kaynakların ölçeklendirilmesini, ayrıca enerji depolama ve iletim altyapısının güçlendirilmesini öngördüğü belirtildi.

Planın siyasi ve teknik çerçevesi, bu yıl gerçekleştirilen “İki Oturum” (Two Sessions) ve 15. Beş Yıl Planı taslağında yer aldı; belgelerde on yıllık süre zarfında non-fossil enerji oranının artırılması ve 2035’e kadar rüzgâr+güneş kurulumunun 3.600 GW’a çıkarılması gibi somut hedefler öne çıktı. Hükümet metinleri ayrıca batı bölgelerinde “temiz enerji üretim üsleri” kurarak elektrik aktarma hatlarıyla tüketim merkezlerine güç taşınmasını planlıyor. Bu adımlar, Ulusal Enerji İdaresi (NEA) ve ilgili devlet kurumlarının koordinasyonunda yürütülecek.

Hedeflerin piyasa etkisi şimdiden yatırımcıların ve tedarik zincirlerinin gündemine girdi; temiz enerji ekipman üreticileri, enerji depolama ve iletim şirketleri ile nükleer donanım tedarikçileri potansiyel fayda sağlayacak sektörler olarak öne çıkıyor. Araştırma kuruluşu Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) Çin’in temiz enerji sanayisinin 2035’e kadar değerini ikiye katlayarak yaklaşık 15 trilyon CNY (yaklaşık 2,1 trilyon USD) ekleyebileceğini öngörüyor. Ayrıca Çin’in 2024’te rüzgâr ve güneşte rekor kurulumlar gerçekleştirmesi, hedeflerin pratikte hız kazandığına işaret ediyor.

Bu hedefler aynı zamanda Çin’in 2035’e yönelik iklim taahhütleriyle (ör. emisyon pikinden sonra kademeli düşüş ve 2035’te yüzde bazlı azaltım hedefleri) örtüşüyor; ancak politikalar enerji güvenliği, şebeke entegrasyonu ve kömüre bağlı altyapı ile çelişen çıkarları dengelemek zorunda. Uzman yorumları, hedeflerin “ne ölçüde kapasiteye” (kurulu güç mü yoksa üretim payı mı) dayandığının belirsizliğinin uygulamada belirleyici olacağını vurguluyor; şebeke yatırımları ve depolama kapasitesi yetersiz kalırsa yenilenebilirlerin ekonomik etkisi sınırlanabilir.

Piyasa analistleri ve sektör uzmanları, önümüzdeki aylarda düzenleyici ayrıntıların (ör. tarife mekanizmaları, şebeke öncelikleri, depolama teşvikleri) belirleyici olacağını, kamu ve özel yatırımların hız kazanması durumunda hem yerel üreticilerin hem de küresel tedarik zincirlerinin büyüme fırsatı bulacağını belirtiyor. Bununla birlikte bazı gözlemciler, aşırı kapasite riski ve kömür projelerindeki devam eden faaliyetlerin hedeflerin uygulanmasını karmaşıklaştırabileceğine dikkat çekiyor. Uzun vadede politika kararlılığı, şebeke modernizasyonu ve yeşil finansman araçlarının yaygınlaşması hedeflerin finansal etkisini şekillendirecek.