Burnham'ın 'Manchesterizm' Modeli İngiltere Ekonomisini Dönüştürebilir mi?

İngiltere'nin müstakbel Başbakanı Andy Burnham, Greater Manchester'da uyguladığı yetki devri ve yerel odaklı büyüme modelini, 'Manchesterizm' adı altında tüm ülkeye yaymayı hedefleyen iddialı bir ekonomik vizyon ortaya koydu. Bu yaklaşım, uzun süredir Londra ve güney İngiltere'de yoğunlaşan zenginlik ve gücü ülkenin geneline yayarak her bölgede 'iyi büyüme' sağlamayı amaçlıyor.

Burnham'ın dokuz yıl boyunca Greater Manchester Belediye Başkanı olarak edindiği deneyimlerden beslenen Manchesterizm, özel ve kamu kaynaklarını ulaştırma, konut ve altyapıya yatırım yapmak için bir araya getirmeyi öngörüyor. Bu model, otobüs ağının kamu kontrolüne alınması gibi uygulamalarla yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesini, yeni sanayi iş alanları yaratılmasını ve eğitim fırsatlarının iyileştirilmesini içeriyor. Ayrıca, ülkenin verimsiz ve pahalı özelleştirilmiş su ve enerji hizmetlerinin reforme edilmesi de bu vizyonun önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.

Bu yetki devri planları, bölgesel ekonomiler üzerinde önemli etkiler yaratma potansiyeli taşıyor. Analistler, yerel yönetimlerin işgücü piyasası ihtiyaçlarına göre politikalar belirlemesinin, beceri uyumunu artırabileceğini belirtiyor. Greater Manchester'ın mevcut yetki devri, bazı dış yatırımları çekmeye yardımcı olsa da, bunun ölçülebilir Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) artışına etkisi henüz zayıf. Oxford Economics'e göre Manchester, 2008'den bu yana İngiltere ekonomisinin yıldız performans sergileyen şehirlerinden biri olsa da, bölgesel eşitsizlikleri gidermek için ulusal çapta daha geniş yapısal reformlara ihtiyaç duyuluyor.

Manchesterizm, 1980'lerden bu yana takip edilen ve yüksek eşitsizlik ile düşük büyümeye yol açtığı düşünülen 'damlama ekonomisi' modelinin reddi olarak konumlandırılıyor. Burnham, bu yaklaşımı 'neo-liberalizmin sonu' ve 'iş dostu sosyalizm' olarak tanımlayarak, ekonomik gücün özelleştirilmesi ve siyasi gücün Hazine'de aşırı merkezileşmesinden kaynaklanan sorunlara modern ve işlevsel bir yanıt olarak sunuyor. İngiltere, G7 ülkeleri arasında vergi ve harcama politikalarında en merkeziyetçi ülkelerden biri konumunda bulunuyor.

Ancak, bu iddialı vizyonun uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri devam ediyor. Analistler, Burnham'ın yaklaşımının şu anda somut politikalar açısından eksik olduğunu ve mali kurallar dahilinde nasıl finanse edileceğine dair detayların henüz netleşmediğini belirtiyor. Müstakbel başbakanın, mali danışmanlarıyla birlikte, yaşam maliyetini derhal ele almayı, küçük işletmeleri desteklemeyi ve konut inşaatını artırmayı hedefleyen bir ekonomik plan üzerinde çalıştığı biliniyor. Bu planın, İngiltere'nin karşı karşıya olduğu yavaşlayan ekonomi, aşırı yüklenmiş kamu hizmetleri ve yaşam maliyeti sıkıntısı gibi zorlukların üstesinden gelip gelemeyeceği merak konusu.