Bitcoin'de Veri Kısıtlamaları Tartışması: BIP-110'a Karşı DOG Mode

Bitcoin blok zincirinde veri depolama ve işlem kısıtlamalarına ilişkin süregelen tartışmalar, iki yeni ve zıt geliştirme teklifiyle yeni bir boyut kazandı. Bir yanda, ağdaki finansal olmayan veriyi sınırlamayı amaçlayan ve madencilerden neredeyse hiç destek bulamayan BIP-110 bulunurken, diğer yanda ise bu kısıtlamaları tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen ve herhangi bir oylama gerektirmeyen 'DOG Mode' adlı yeni bir istemci önerisi gündemde. Bu durum, Bitcoin'in temel işlevinin para transferi mi yoksa daha geniş bir veri katmanı mı olması gerektiği yönündeki felsefi ayrımı yeniden alevlendiriyor.

BIP-110 olarak bilinen ve aynı zamanda 'Azaltılmış Veri Geçici Soft Fork' (RDTS) adıyla da anılan teklif, yaklaşık bir yıl sürecek geçici bir soft fork aracılığıyla Bitcoin işlemlerindeki keyfi finansal olmayan veriyi kısıtlamayı öngörüyor. Bu teklif, Ordinals yazıtları, BRC-20 tokenları ve Runes gibi veri ağırlıklı kullanımları hedef alarak, çoğu yeni çıktıyı 34 bayt, OP_RETURN çıktılarını 83 bayt ve veri push'larını 256 bayt ile sınırlayan yedi mutabakat kuralı eklemeyi planlıyor. Teklifin aktivasyonu için 2.016 blokluk bir dönemde madencilerin %55'inin desteği gerekiyor, ancak mevcut sinyalleşme oranları %1'in altında seyrediyor ve Bitcoin Core gibi baskın istemciler teklifi desteklemiyor.

Bu kısıtlayıcı yaklaşıma karşı Ordinals geliştiricisi Leonidas, 'DOG Mode' adını verdiği yeni bir açık kaynaklı Bitcoin istemcisi geliştirmeyi önerdi. DOG Mode, mevcut Bitcoin istemcileri tarafından uygulanan ancak Bitcoin protokolünün kendisi tarafından zorunlu kılınmayan işlem kısıtlamalarını kaldırmayı amaçlıyor. Bu istemci, maksimum bireysel işlem boyutunu Bitcoin Core'un varsayılan 400.000 ağırlık biriminden (WU) 3,9 milyon WU'ya (neredeyse tam blok kapasitesi) çıkaracak ve 'dust limit'ini (en küçük işlem miktarı) 294-546 satoshi'den 1 satoshi'ye düşürecek. En önemlisi, DOG Mode'un etkinleştirilmesi herhangi bir mutabakat değişikliği veya oylama gerektirmiyor; yalnızca bireysel düğümlerin iletim kurallarında bir değişiklik yapılması yeterli. Yeterli sayıda düğüm bu istemciyi benimser ve madenciler bu işlemleri kabul ederse, işlemler onaylanacak.

Bu gelişmeler, Ordinals ve Runes gibi Bitcoin tabanlı dijital varlık ekosistemleri için önemli sonuçlar doğurabilir. BIP-110'un aktivasyonu, bu tür uygulamaların önünü keserken, DOG Mode'un benimsenmesi ise tam tersine, daha büyük veri yazıtlarına ve daha küçük işlem çıktılarına olanak tanıyarak bu ekosistemlerin büyümesini teşvik edecektir. Leonidas, 'dust limit'in kaldırılmasının Ordinals ve Runes ekosistemlerindeki yaklaşık 25 milyon dolarlık atıl fonu serbest bırakabileceğini öne sürüyor. Ağ tıkanıklığı ve artan işlem ücretleri konusundaki endişeler, her iki tarafın da argümanlarının merkezinde yer alıyor. BIP-110 destekçileri, veri kısıtlamalarının ağın ölçeklenebilirliğini ve düşük işlem ücretlerini koruyacağını savunurken, DOG Mode taraftarları ise mevcut kısıtlamaların keyfi olduğunu ve kaldırılması gerektiğini belirtiyor.

Bu tartışma, Bitcoin'in uzun süredir devam eden blok alanı ve kullanım amacı üzerine yapılan ideolojik mücadelenin bir yansımasıdır. Geçmişte 'blok boyutu savaşları' ve OP_RETURN veri limitleri gibi konularda benzer anlaşmazlıklar yaşanmıştı. Bitcoin Core v30'un 2025 Ekim ayında OP_RETURN varsayılan limitini 83 bayttan 100.000 bayta çıkarması, bu veri kullanımı tartışmalarını daha da alevlendirmişti. Michael Saylor gibi önemli isimler, BIP-110'un 'spam' olarak görülen işlemlerle mücadele etmek için mutabakat kurallarını değiştirmenin tehlikeli bir emsal oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Önümüzdeki dönemde bu iki zıt yaklaşımın Bitcoin ağı üzerindeki etkisi merakla bekleniyor. BIP-110'un düşük madenci desteği göz önüne alındığında, User-Activated Soft Fork (UASF) yoluyla aktivasyonu bile zor görünüyor. Buna karşılık, DOG Mode'un mutabakat değişikliği gerektirmemesi, bireysel düğüm operatörleri ve madenciler arasında daha hızlı benimsenme potansiyeli taşıyor. Eğer yeterli sayıda düğüm ve madenci DOG Mode'u tercih ederse, bu durum Bitcoin'in veri işleme kapasitesini ve Ordinals ile Runes gibi uygulamaların geleceğini önemli ölçüde şekillendirebilir. Bitcoin topluluğu, ağın temel değerlerini ve gelecekteki yönünü belirleyecek bu teknolojik ve felsefi çatışmanın seyrini yakından izlemeye devam edecek.