Bitcoin BIP 110 Çatal Riski Yaklaşıyor: Madenci Desteği Minimal Seviyede

Bitcoin ağında uzun süredir tartışılan “keyfi veri” kullanımını geçici olarak kısıtlamayı hedefleyen Bitcoin İyileştirme Önerisi 110 (BIP 110), madencilerden gelen minimal destekle zorlu bir döneme giriyor. “Azaltılmış Veri Geçici Soft Fork” (Reduced Data Temporary Softfork - RDTS) olarak da bilinen bu öneri, özellikle Ordinals yazıtları, BRC-20 token'ları ve Runes gibi veri yoğun uygulamaların ağ üzerindeki yükünü azaltmayı amaçlıyor. Ancak, Ağustos 2026'nın başlarında başlayacak olan zorunlu sinyal verme penceresine rağmen, madencilerin bu öneriye verdiği destek şu an için %1'in altında seyrediyor.

BIP 110, Bitcoin işlemlerine gömülen finansal olmayan keyfi verilerin boyutunu bir yıl süreyle sınırlayacak yedi yeni konsensüs kuralı getirmeyi öngörüyor. Bu kurallar, OP_RETURN alanını 83 bayt ile sınırlamak ve veri itmelerini 256 bayt ile sınırlandırmak gibi teknik detayları içeriyor. Önerinin aktivasyonu, kullanıcı tarafından etkinleştirilen bir soft fork (UASF) mekanizmasıyla gerçekleşecek. Erken kilitlenme için iki haftalık bir zorluk periyodunda madencilerin %55'inin (2.016 bloktan 1.109'u) sinyal vermesi gerekiyor. Bu eşik karşılanmazsa, yaklaşık 7 Ağustos 2026 tarihinde 961.632. blok civarında başlayacak zorunlu sinyal verme penceresinde, BIP 110'u destekleyen düğümler, sinyal vermeyen blokları reddetmeye başlayacak. Aktivasyonun ise yaklaşık 1 Eylül 2026 tarihinde 965.664. blokta gerçekleşmesi bekleniyor.

Öneriye karşı çıkanlar arasında MicroStrategy Yönetim Kurulu Başkanı Michael Saylor ve Blockstream CEO'su Adam Back gibi sektörün önde gelen isimleri bulunuyor. Saylor, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bitcoin için spam'den daha tehlikeli 110 şey var” ifadelerini kullanarak, bu teklifin spam tartışmasını konsensüs değişikliğine dönüştürmesinin ve geçerli, ücret ödeyen bazı işlemleri geçersiz kılabilecek bir emsal oluşturmasının gerçek tehlike olduğunu vurguladı. Adam Back ise BIP 110'un Bitcoin'in merkeziyetsizlik ve izinsizlik gibi temel prensipleriyle çeliştiğini, başkalarının davranışlarını konsensüs katmanı mekanizmaları aracılığıyla kısıtlama girişimi olduğunu belirtti ve zincir bölünmesi riskine dikkat çekti.

BIP 110'u destekleyenler ise, Ordinals ve benzeri veri yoğun faaliyetlerin ağdaki tıkanıklığı artırdığını, düğüm operatörleri üzerindeki operasyonel yükü yükselttiğini ve geliştirme odağını Bitcoin'in ana amacı olan sağlam para işlevinden uzaklaştırdığını savunuyor. Onlara göre, keyfi veri depolamasını sınırlamak, Bitcoin'in ödeme odaklı bir sistem olarak kalmasını sağlayacak ve üçüncü taraf ödeme işlemcilerine bağımlılığı azaltarak sansür riskini düşürecektir. Önerinin ana destekçilerinden geliştirici Luke Dashjr, teklifin geri çekilmesi çağrılarını reddederek, “BIP 110'u iptal etmek için çok geç” açıklamasını yaptı.

Bu tartışma, Bitcoin topluluğunda 2015-2017 yılları arasında yaşanan “Blok Boyutu Savaşları”nı anımsatıyor. O dönemde de blok kapasitesi ve ağın gelecekteki rolü üzerine benzer ideolojik ayrılıklar yaşanmıştı. BIP 110, Bitcoin'in sadece bir değer transfer aracı mı yoksa daha geniş veri depolama işlevlerine de açık bir platform mu olması gerektiği yönündeki temel felsefi ayrımı yeniden su yüzüne çıkarıyor. Mevcut durumda Ordinals aktivitesinin nispeten düşük seviyelerde olması, bu tartışmanın zamanlamasını da ilginç kılıyor.

Önümüzdeki dönemde BIP 110'un kaderi, Ağustos ayındaki zorunlu sinyal verme penceresinde düğüm operatörlerinin tutumuna bağlı olacak. Eğer yeterli sayıda düğüm BIP 110 yazılımını çalıştırır ve sinyal vermeyen blokları reddetmeye başlarsa, bu durum bir zincir bölünmesine yol açabilir. Bu da Bitcoin ekosisteminde belirsizlik ve çift harcama riskleri yaratarak piyasaları olumsuz etkileyebilir. Analistler ve piyasa gözlemcileri, Bitcoin'in merkeziyetsiz yönetim yapısının bu tür büyük protokol değişikliklerine karşı yüksek bir eşik belirlediğini ve hızla aceleci kararlar alınmasına direndiğini belirtiyor. Bu durum, ağın güvenilirliği açısından önemli görülüyor.