Birleşik Krallık borçlanması 20 milyar £ düştü; İran savaşı gölgesi

Birleşik Krallık kamu finansmanında kısa vadeli iyileşme kaydedildi: Office for National Statistics (ONS) verilerine göre mali yıl (Nisan–Mart) sonunda kamu sektörünün net borçlanması yaklaşık 20 milyar sterlin azalarak 132 milyar sterline geriledi. Bu düşüş, geçen yıla göre belirgin olmakla birlikte resmi veriler iyileşmenin kalıcı olup olmayacağı konusunda temkinli olunması gerektiğini gösteriyor.

Ayrıntılara bakıldığında, ONS Mart ayı verilerinde sadece Mart ayında borçlanmanın 12.6 milyar £ olduğu ve mali yıl toplamının OBR (Office for Budget Responsibility) tahmininin hafifçe altında gerçekleştiği belirtildi. Gelir tarafında gelir vergisi ve KDV kalemlerinde beklenenden daha iyi performans, harcama tarafında ise bazı kalemlerde öngörülenden düşük harcama etkili oldu; yine de aylık ve yıllık verilerde zamanlama ve hesaplama kaynaklı oynaklıklar bulunuyor.

Yeni gelişmelerin piyasa yansımaları hızlı oldu: İran çevresindeki çatışma haberleri ve enerji fiyatlarındaki yükseliş riskleriyle birlikte Londra Borsası ve tahvil piyasası dalgalandı. FTSE 100 sabah açılışında değer kaybı yaşarken, devlet tahvili (gilt) faizleri yükseldi; aynı dönemde Brent petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkarak borçlanma maliyetleri ve enflasyon beklentileri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu. Bu kısa vadeli hareketler, hükümetin faiz ve borç servisi maliyetlerine doğrudan yansıyor.

Geniş ekonomik çerçevede, kamu borcundaki azalma nominal olarak olumlu olsa da yapısal zorluklar devam ediyor. OBR ve bağımsız danışman kuruluşların raporları mali görünümün hala hassas olduğunu, yüksek faiz ortamı ve enerji şoklarının orta vadede borçlanmayı yeniden yükseltebileceğini vurguluyor. Ayrıca vergi gelirlerindeki artışların reel ekonomi büyümesine göre kırılgan olduğu; büyüme zayıflarsa vergi gelirlerinin hızla gerileyebileceği belirtiliyor.

Analistler önümüzdeki dönemde iki temel risk üzerinde duruyor: enerji kaynaklı enflasyon yükselişi ve bunun sonucu artan borç servis maliyetleri ile ekonomik büyümede yavaşlama. Pek çok ekonomist, İran kaynaklı jeopolitik risklerin devamı halinde 2026/27 mali yılında borçlanmanın tekrar yukarı yönde sürpriz yapabileceği görüşünde. Hükümetin bütçe manevra alanı daralırken, kısa vadede hem gelir hem harcama dengesi üzerinde sıkı izleme ve gerekiyorsa tedbir alma gereği öne çıkıyor.