Ateşkes piyasaları canlandırdı: ABD-İran iki haftalık uzlaşma riski

ABD ile İran arasında varılan geçici iki haftalık ateşkes haberleri küresel piyasalarda ani bir rahatlama yarattı; haberin Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılacağı yönündeki bölümünün öğrenilmesiyle petrol fiyatları sert gerilerken hisse vadeli işlemleri yükseldi.

Gelişme, Başkan Donald Trump’ın açıkladığı ara ile başladı: Trump, İran’ın bir 10 maddelik teklif sunduğunu ve iki haftalık bir ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’na güvenli geçiş sağlayacağını belirtti; Pakistan liderliğinde planlanan müzakerelerin 10 Nisan’da İslamabad’da başlaması bekleniyor. Bu adım sonrası kısa vadede petrol piyasasında güçlü satışlar görüldü; Brent ve ABD ham petrolü her ikisi de çift haneli düşüşlerle yaklaşık %13–15 aralığında geriledi.

Piyasalar bu haberi ‘‘risk alma’’ iştahı olarak yorumladı; AP verilerine göre S&P 500 seans içinde güçlü bir ralli kaydederken, Asya borsalarında Nikkei ve Kospi gibi göstergeler yükseldi ve ABD vadeli işlemleri olumlu açıldı. Enerji piyasasındaki düşüş, tahvil getirilerinde de gevşemeye yol açarak daha geniş ölçekte risk varlıklarını destekledi. Ancak hareketin hızı ve hacmi, yatırımcıların temkinli olduğunu gösteriyor.

Bu geçici ateşkesin arka planında, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve nakliye trafiğinin normale dönmesi küresel enerji tedarik dengesi açısından belirleyici olacak; uzmanlar sevkiyatın kısa sürede tam olarak toparlanmasının teknik ve sigorta problemleri nedeniyle kolay olmayacağına dikkat çekiyor. İslamabad’da yapılacak görüşmelerin kapsamı ve tarafların kabul edeceği garantiler, iki haftalık pencerenin ötesinde bir çözüm oluşturup oluşturmayacağını belirleyecek.

Analistler, piyasaların ilk tepkiyle rahatladığını ancak ‘‘kırılgan ateşkes’’ tanımının yerinde olduğunu vurguluyor; bazı stratejistler enerji ve savunma sektörlerinde oynaklığın devam edeceğini, diğerleri ise düşen enerji maliyetlerinin kısa vadede enflasyon baskılarını hafifletip merkez bankası politikasına alan açabileceğini belirtiyor. Önümüzdeki günler, İslamabad müzakerelerinin somut çıktıları ve Hürmüz Boğazı’nda gerçekçi bir normalleşme olup olmadığına bağlı olarak piyasa yönü için belirleyici olacak.