ASML hisseleri düştü, ABD'nin DUV ihracat kısıtları Çin'i hedefliyor

ASML Holding NV'nin hisseleri, ABD kaynaklı yeni ihracat kısıtları tartışmalarının DUV (derin ultraviyole) litografi makinelerini kapsayabileceği yönündeki haberlerin ardından geriledi. Yatırımcı endişesi, özellikle Çin pazarına yapılan satışların geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı ve hisse hareketleri dikkat çekti.

Olayın gelişimi, ABD'li yasa yapıcıların ve düzenleyici yetkililerin daha sıkı kurallar üzerinde çalıştığına yönelik haberlerle hızlandı; bazı teklifler DUV makinelerine erişimi sınırlamayı amaçlıyor. ASML, 2 Aralık 2024 tarihli açıklamasında yeni düzenlemelerin 2025 değerlendirmeleri kapsamında beklenen etki içinde kalmasını öngördüğünü ve Çin işinin 2025'te toplam satışların yaklaşık yüzde 20'si düzeyinde olacağını belirtti. Şirket aynı zamanda yasal uyumluluğa bağlı kalacağını vurguladı.

Piyasa tepkisi kısa vadede sert oldu: haber akışı sonrası Amerikan işlemlerinde ASML hisseleri belirgin düşüş kaydetti; benzer ekipman üreticileri de satış baskısı yaşadı. Haber kaynakları, önceki benzer haber dalgalarında ASML hisselerinin çift haneli oynaklık yaşadığını ve yatırımcıların Çin gelirlerine ilişkin görünümü yeniden fiyatladığını not etti. Bu tür haberler, yarı iletken tedarik zinciri hisselerinde geniş çaplı risk primi artışına neden olabiliyor.

Gelişmenin daha geniş bağlamı, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin bir parçası olarak okunmalı. Mevcut tartışma, yalnızca ASML ile sınırlı kalmayıp, tedarik zincirindeki diğer tedarikçi ve çip üreticilerinin stratejilerini de etkiliyor; ayrıca ABD'nin müttefiklerinden uyum beklemesi, Hollanda gibi ASML'nin merkezi ülkeler üzerinde diplomatik baskılar yaratıyor. Önerilen düzenlemeler, fab bazlı kontrollerden şirket/bağlantı bazlı modele doğru bir kaymayı içeriyor ve böylece kaçak yolların kapatılmasını hedefliyor.

Analistler, kısa vadede ASML için belirsizlik priminin sürebileceğini, ancak uzun vadede küresel wafer talebine dayalı senaryoların şirketin ana görünümünü belirleyeceğini belirtiyor. Birden fazla kurum ASML'nin mevcut rehberliğini ve tedarik zinciri esnekliğini izliyor; yatırımcılar ise şirketin Çin'den gelecek gelir kaybını telafi edebilecek sipariş defteri ve alternatif pazar dinamiklerini takip edecek. Politik risklerin yüksek olduğu bir ortamda, analistlerin yaklaşımı genellikle güncel regülasyonların somut uygulama detaylarına bağlı olarak şekillenecek.