Amazon ve Walmart'ın Yapay Zekası 'ABD Malı' Ürünleri Gizliyor

Columbia Hukuk Fakültesi'nin Hukuk ve Ekonomi Merkezi tarafından yayımlanan yeni bir çalışma, e-ticaret devleri Amazon ve Walmart'ın yapay zeka destekli alışveriş asistanlarının, "ABD malı" etiketli ürünleri tüketicilerden gizlediğini ve yanıltıcı menşe iddialarına göz yumduğunu ortaya koydu. Eski ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Başkanı Lina Khan liderliğindeki merkezin raporuna göre, Amazon'un Alexa'sı ve Walmart'ın Sparky'si gibi yapay zeka araçları, ürünlerin gerçek menşei hakkında çelişkili bilgileri tespit edebilme yeteneğine sahip olmasına rağmen, bu bilgileri tüketicilerle paylaşmıyor.

Araştırmacılar, yapay zeka asistanlarının aynı ürün listesi içinde "ABD malı" etiketiyle birlikte ithal bileşenler veya denizaşırı nakliye detayları gibi çelişkili bilgileri kolayca belirleyebildiğini tespit etti. Ancak bu tutarsızlıkları müşterilere bildirme konusunda yapay zeka asistanları, teknik bir kısıtlama yerine ticari gerekçeler sundu. Walmart'ın Sparky'si, FTC'nin genellikle yanıltıcı etiketleme konusunda perakendecilerden ziyade üreticileri sorumlu tuttuğunu belirtirken, Amazon'un Alexa'sı ise "ABD'de üretilen markalara verilen zarar gerçek ve belgelenmiştir, ancak bu zarar Amazon için özel olarak finansal, düzenleyici veya itibar maliyeti yaratmadığı sürece hiçbir şey yapmamak daha kolaydır" şeklinde yanıt verdi.

Bu durum, Amerikan üreticileri için önemli bir rekabet dezavantajı yaratırken, "ABD malı" ürünleri tercih eden tüketicilerin güvenini sarsıyor. Tüketicilerin %80'inden fazlasının Amerikan yapımı ürünleri tercih ettiği bir dönemde, bu tür uygulamalar yerel ekonomiye ve istihdama destek olma arzusunu engelliyor. E-ticaret sektöründe yapay zekanın hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, bu araçların ticari çıkarları mı yoksa tüketici korumasını mı ön planda tuttuğu konusunda ciddi sorular ortaya çıkıyor.

Federal Ticaret Komisyonu (FTC) kurallarına göre, bir ürünün "ABD malı" olarak pazarlanabilmesi için "tamamen veya neredeyse tamamen" ABD'de üretilmiş olması gerekiyor. FTC, Temmuz 2025'te Amazon ve Walmart'a, üçüncü taraf satıcıların platformlarında yanıltıcı "ABD malı" iddialarında bulunmalarıyla ilgili uyarı mektupları göndermişti. Bu, regülatörlerin konuyu uzun süredir takip ettiğini ve perakendecilerden daha fazla sorumluluk beklediğini gösteriyor. Eski FTC Başkanı Khan da, bu bulguların ticari teşviklerin gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin nasıl konuşlandırılacağını etkileyeceğini gösterdiğini vurguladı.

Analistler, bu raporun Amazon ve Walmart gibi büyük perakendeciler için potansiyel yasal ve itibar risklerini artırdığını belirtiyor. Eğer düzenleyiciler, şirketlerin yanıltıcı listelemeleri tespit etme teknolojisine sahip olmasına rağmen harekete geçmemeyi tercih ettiğini belirlerse, bu durum para cezaları ve yasal süreçlerle sonuçlanabilir. Gelecekte, politika yapıcıların yapay zeka destekli alışveriş asistanlarının hesap verebilirliğini artırmak için daha güçlü düzenlemeler getirmesi bekleniyor. Amazon, ülke menşei bilgilerinin ürün sayfalarında mevcut olduğunu ve Alexa için bu bilgiyi daha erişilebilir kılmak için çalıştıklarını belirtirken, Walmart henüz resmi bir yorum yapmadı.