Ali Larijani öldü: İsrail Tahran'da İran'ın güvenlik şefini vurdu

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, 17 Mart sabahı yaptığı açıklamada ülkelerinin Tahran’da düzenlenen bir hava saldırısında İran Ulusal Güvenlik Konseyi (Supreme National Security Council) sekreteri Ali Larijani ile Devrim Muhafızları’nın Basij kuvvetlerinin komutanı Gholam Reza Soleimani’nin “elimine edildiğini” bildirdi. Bu duyuru, Washington ve Tel Aviv’in Şubat sonunda başlayan geniş askeri harekâtının ardından gelmesiyle bölgedeki gerilimi yeniden tırmandırdı.

İsrail kaynakları saldırının Tahran’da izole edilmiş bir konutta ve Basij komutanına yönelik ayrı bir hedefe yapıldığını belirtti; ancak İran devlet medyası ilk duyuruda her iki ölümün de doğrulanmadığını, Larijani ofisinden kısa süre içinde bir mesaj yayımlanacağının belirtildiğini aktardı. AP haber ajansının bölgeden aktardığı bilgilere göre, operasyonun kapsamı ve hedeflerin seçimi İsrail’in rejimin lider kadrosunu etkisizleştirme yönündeki stratejisine paralel.

Bu gelişme enerji piyasalarında ve bölgesel risk primlerinde anında etkili oldu. AP’nin haberinde Brent ham petrolün savaşın başlangıcından bu yana 100 doların üzerinde seyrettiğine ve Hürmüz Boğazı’ndaki tehditlerin arz endişelerini canlı tuttuğuna işaret ediliyor; bu durum küresel enerji maliyetleri ve enflasyon beklentileri açısından yakından izleniyor. Piyasalar, jeopolitik şoklara karşı genellikle risk iştahını azaltıp güvenli varlıklara yönelirken petrol ve enerji hisselerinde oynaklık artışı bekleniyor.

Olay, Şubat sonunda Ali Khamenei’nin öldürülmesiyle başlayan ve bölgeyi saran geniş çaplı çatışmanın devam ettiğini gösteriyor; analistler, üst düzey isimlere yönelik suikast iddialarının İran iç güvenlik dengelerini zayıflatabileceğini, buna karşılık ülke içinde baskı ve toplumsal tepkilerin şiddetlenebileceğini vurguluyor. Bölgesel aktörler ile küresel petrol tüketicileri, tedarik güvenliği ve deniz yollarının açık tutulması konusunda yeni koordinasyon ve önlemler arayışına girebilir.

Piyasa gözlemcileri ve risk analistleri, kısa vadede enerji fiyatlarında sıçrama, gelişmiş borsalarda değer kayıpları ve güvenli liman varlıklara talep artışı bekliyor; politika yapıcıların ve merkez bankalarının jeopolitik kaynaklı fiyat baskılarına nasıl yanıt vereceği ise izlenecek. Uzun vadede ise İran içindeki liderlik boşluğu ve bölgesel misillemelerin yayılma riski küresel arz güvenliği açısından belirleyici olacak; yatırımcılar jeopolitik risk primi ve tedarik alternatifi seçeneklerini sıkı şekilde değerlendireceklerdir.