ABD, Kuzey Amerika Ticaret Anlaşması'nı Uzatmayı Reddederek Belirsizliği Artırdı

Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika arasındaki Kuzey Amerika ticaret ilişkilerini düzenleyen ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) 16 yıllık otomatik uzatmasını reddettiğini bildirdi. ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer tarafından 1 Temmuz'da yapılan açıklama, anlaşmanın geleceğine yönelik belirsizliği artırırken, taraflar arasında yıllık gözden geçirme süreçlerinin başlayacağını ve anlaşmanın 2036 yılına kadar yürürlükte kalacağını teyit etti.

USMCA, 2020 yılında yürürlüğe girmiş ve Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) yerine geçmişti. Anlaşmanın 'gün batımı maddesi' olarak bilinen 34.7. Maddesi, her altı yılda bir resmi bir gözden geçirme yapılmasını ve her üç tarafın da anlaşmayı 16 yıl daha uzatmak isteyip istemediğini yazılı olarak teyit etmesini gerektiriyor. Bu altı yıllık gözden geçirmenin ilki 1 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleşti. Trump yönetimi, anlaşmayı mevcut haliyle uzatmayı reddettiğini belirterek, bunun temel nedeninin Kanada ve Meksika ile olan ticaret açıkları olduğunu vurguladı. Özellikle Meksika ile olan ticaret açığı, ABD'li yetkililerin ana endişelerinden biri olarak öne çıktı.

ABD'nin bu kararı, Kuzey Amerika genelinde yaklaşık 2 trilyon dolarlık bir ticaret hacmini yöneten anlaşmanın geleceği üzerinde yeni bir belirsizlik katmanı oluşturdu. Mevcut durumda, anlaşma yürürlükte kalmaya devam edecek ve tercihli gümrük vergisi uygulamaları ile mevcut ticaret akışları anında bir değişikliğe uğramayacak. Ancak, yıllık müzakereler ve olası yeni kurallar, özellikle otomotiv sektörü gibi kilit alanlarda şirketler için uyum zorlukları yaratabilir. ABD, otomobiller için menşe kurallarında daha sıkı gereklilikler (örneğin, araçların %82'sinin Kuzey Amerika menşeli olması ve %50'sinin ABD menşeli olması) ve Kanada'nın süt ürünleri pazarına erişim gibi konularda değişiklikler talep ediyor.

Bu gelişme, ABD'nin 'Önce Amerika' politikasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Trump yönetimi, USMCA'yı Amerikan işçileri için istihdam yaratma ve ülkenin imalat sektörünü canlandırma hedefiyle imzalamıştı. Ancak, yönetim anlaşmanın ticaret açıklarını kontrol etme amacında başarısız olduğunu düşünüyor. ABD'li yetkililer ayrıca, Çin gibi üçüncü taraf ülkelerin bölgesel anlaşmayı istismar etmesini engelleme konusundaki endişelerini de dile getiriyor.

Önümüzdeki dönemde, ABD, Meksika ve Kanada arasında yoğun müzakereler bekleniyor. ABD Ticaret Temsilciliği, 20 Temmuz haftasında Meksika ile ikili müzakerelerin üçüncü turunu gerçekleştirecek. Anlaşma, taraflar bir uzlaşmaya varamazsa 2036 yılında sona erecek. Analistler, bu sürecin Kuzey Amerika tedarik zincirleri üzerinde belirsizliği artıracağını ve şirketlerin yıllık gözden geçirme süreçlerine ve olası politika değişikliklerine uyum sağlamak zorunda kalacağını belirtiyor. Uzlaşma sağlanamaması durumunda, ticaret ilişkileri Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına veya USMCA öncesi düzenlemelere geri dönebilir, bu da bölgenin küresel rekabetçiliğini olumsuz etkileyebilir.