ABD-İran ateşkesi, piyasaları rahatlattı; petrol $100 altına düştü

ABD ile İran arasında açıklanan iki haftalık ateşkes küresel risk iştahında ani bir iyileşme yaratarak hisse senetleri ve diğer riskli varlıklarda geniş tabanlı bir rahatlama rallisi başlattı. Açıklama, enerji piyasalarında güçlü bir düşüşe yol açarken güvenli limanlardan bazıları da toparlandı; yatırımcılar kısa süreli riskten kaçışın azaldığını fiyatlamaya başladı.

Gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi teyit etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın (Strait of Hormuz) yeniden güvenli geçişe açılmasının beklentiler dahilinde olduğu mesajlarıyla hız kazandı. Haberlerin ardından Brent ham petrolün varil fiyatı yaklaşık $95 seviyelerine kadar gerilerken, Batı Teksas tipi ham petrol (WTI) $80’li- $90’lı seviyelere çekildi; erken seanslarda düşüşler iki haneli yüzdelere ulaştı. Ayrıca bazı haber ajansları, ABD’nin İran’a ilettiği barış planı ve bölgedeki deniz trafiğinin normalleşmesi beklentisinin fiyat üzerinde baskı oluşturduğunu bildirdi.

Piyasalar bu gelişmeyi hızlı şekilde fiyatladı; Asya ve Avrupa borsalarının açılışlarında endeksler yükseldi, ABD vadeli kontratları da pozitif seyretti. Enerji sektöründeki düşüşle birlikte enflasyon endişelerinde bir miktar gevşeme gözlenirken petrolün gerilemesi tahvil getirilerini ve doları da baskı altında bıraktı; petrol fiyatındaki gerileme küresel enflasyon görünümüne kısa vadede olumlu sinyal gönderiyor. Bununla birlikte uzmanlar, denizde gerçek bir normalleşme sağlanana kadar oynaklığın tamamen ortadan kalkmayacağı uyarısında bulunuyor.

Bu gelişme, Mart ayı içinde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintilerin ardından enerji piyasalarında oluşan risk priminin bir kısmının geri verilmesinin işareti. Uzun süreli bir istikrar sağlanmadığı takdirde arz endişeleri yeniden gündeme gelebilir; bölgedeki askeri ve diplomatik dinamikler küresel enerji arz güvenliğini belirlemeye devam edecek. Ayrıca tüketici enerji fiyatlarındaki kısa vadeli rahatlama, gelişmiş ekonomilerde büyüme-enflasyon ikileminde yatırımcı davranışlarını etkileyebilir.

Analistler, piyasanın önümüzdeki günlerde ateşkesin pratikte nasıl uygulanacağı, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin geri dönüp dönmeyeceği ve tarafların müzakere zemini konusunda somut adımlar atıp atmayacağına odaklanacağını belirtiyor. Kısa vadede enerji fiyatlarında daha fazla düşüş ya da baskılanma mümkünse de, kalıcı bir geri çekilme için güven inşa eden adımların ve istikrarlı bir diplomatik sürecin görülmesi gerektiğini vurguluyorlar. Yatırımcıların portföylerinde volatiliteye karşı korunma ve sektörler arası çeşitlendirme stratejilerini sürdürmeleri öneriliyor.