ABD, Hürmüz Boğazı Saldırıları Sonrası İran'a Yeni Akınlar Düzenledi ve Petrol Yaptırımlarını Geri Getirdi

Amerika Birleşik Devletleri, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere düzenlenen saldırılara misilleme olarak İran'a yeni askeri akınlar düzenledi ve aynı zamanda İran'ın uluslararası piyasalarda petrol satmasına olanak tanıyan bir lisansı iptal etti. Bu adımlar, ABD ile İran arasındaki zaten kırılgan olan ateşkesi ciddi şekilde zorlarken, küresel enerji piyasalarında gerilimi tırmandırdı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, İran'ın saldırganlığının haksız, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlali olduğunu belirtti.

ABD askeri yetkilileri, hava saldırılarının İran'ın hava savunma sistemlerini, kıyı gözetleme sistemlerini, karadan havaya füzelerini, gemisavar seyir füzelerini ve insansız hava aracı fırlatma sahalarını hedef aldığını bildirdi. İran medyası ise Çarşamba sabahı yerel saatle Sirik, Keşm Adası ve Bender Abbas gibi güney liman kentlerinde patlamalar olduğunu duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin petrol satış muafiyetini geri çekme kararını kınayarak, bu adımın ateşkes anlaşmasının ihlali olduğunu ve Washington'ın sonuçlarından sorumlu olacağını ifade etti.

Geçtiğimiz ay varılan geçici ABD-İran anlaşması kapsamında, ABD Hazine Bakanlığı 22 Haziran'da İran menşeli ham petrol, petrokimya ve petrol ürünlerinin 21 Ağustos'a kadar satışına izin veren genel bir lisans çıkarmıştı. Ancak Hürmüz Boğazı'nda üç ticari tankerin vurulmasının ardından Salı günü bu lisans iptal edildi. ABD'li yetkililer, İran'a tüm işlemleri sonlandırması için 17 Temmuz'a kadar süre verdi. Bu gelişme, küresel petrol fiyatlarında anında yükselişe neden oldu; Brent ham petrolü varil başına 76 dolara, ABD ham petrolü (WTI) ise %6'ya yakın artışla 70 doların üzerine çıktı.

Şubat ayında başlayan ABD ve İsrail'in İran genelindeki saldırılarıyla alevlenen çatışmanın ardından varılan bu ateşkes, gerginliğin azaltılması için önemli bir adımdı. Ancak Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, Tahran'a dünyanın en güçlü ordusu karşısında önemli bir kaldıraç sağlamış durumda. Analistler, İran'ın gemilere yönelik saldırıları, ABD ile uzun vadeli bir barış anlaşması müzakere ederken bu kaldıraç gücünü vurgulamak için kullandığını belirtiyor.

Piyasa analistleri, ABD'nin petrol yaptırımlarını yeniden uygulamaya koyması ve askeri saldırılarını artırmasının, küresel enerji arzı üzerindeki endişeleri daha da artıracağını öngörüyor. Petrol fiyatlarındaki ani yükseliş, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin küresel ekonomiyi ve piyasaları derinden etkilemeye devam ettiğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde, taraflar arasındaki müzakerelerin akıbeti ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği, enerji piyasalarının yönünü belirlemede kritik rol oynayacak. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, tehditlerin devam etmesi halinde nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamayacağını açıkça belirtti.