ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki Gemi Saldırılarına Karşılık İran'ı Vurdu

ABD, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılara misilleme olarak İran'a karşı bir dizi hava saldırısı başlattı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamaya göre, saldırılar İran'ın uluslararası sularda seyreden sivil mürettebatlı ticari gemileri hedef almasının ardından "ağır bedeller ödetmek" amacıyla gerçekleştirildi. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında geçen ay deniz güvenliğine ilişkin varılan ve kırılganlığını koruyan ateşkes mutabakat zaptının (MOU) açık bir ihlali olarak nitelendirildi.

Gerilim, İran Devrim Muhafızları Kolordusu'nun Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari tankere yönelik saldırılarının ardından tırmandı. Bu saldırıların, son haftalarda bölgedeki deniz trafiğine yönelik artan tacizlerin bir devamı olduğu belirtiliyor. ABD Hazine Bakanlığı, hava saldırılarından saatler önce, İran'ın petrol ve petrokimya ürünleri satmasına izin veren bir muafiyeti iptal etti. Bu muafiyet, geçen ayki ateşkes anlaşmasının İran için temel faydasıydı ve Tahran'ın önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına yol açtı. İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD'nin bu kararını mutabakat zaptının ihlali olarak nitelendirerek kınadı ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli her adımı atacağını belirtti.

ABD'li yetkililer, hava saldırılarının İran'ın hava savunma sistemleri, kıyı gözetim sistemleri, karadan havaya füzeler, gemisavar seyir füzesi fırlatma sahaları ve insansız hava aracı (İHA) fırlatma sahaları ile liman tesislerini hedef aldığını bildirdi. İran devlet medyası ise ülkenin güney bölgelerinde patlamalar olduğunu duyurdu. Bu askeri misilleme, dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda güvenliği yeniden tesis etmeye yönelik diplomatik çabaları baltalama riski taşıyor.

Bu son gelişmeler, Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı hava savaşıyla başlayan ve aylardır süren askeri çatışmaların ardından geçen ay ulaşılan ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Bölgede süregelen gerilimler, küresel enerji tedarik zincirleri ve uluslararası deniz ticareti için ciddi riskler oluşturuyor. Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin %20'sinin geçtiği stratejik bir öneme sahip.

Bu saldırılar, küresel emtia piyasalarında ani ve belirgin bir tepkiye yol açtı. Uluslararası ham petrol göstergesi Brent ham petrolün varil fiyatı %5,5'in üzerinde artışla 76 dolar seviyesine yaklaşırken, ABD göstergesi Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de %5'ten fazla yükselerek 72 doların üzerine çıktı. Piyasalar, bölgedeki gerilimin daha da tırmanması ve Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin aksaması riskine karşı temkinli bir duruş sergiliyor. Analistler, bu durumun küresel enflasyonist baskıları artırabileceği ve merkez bankalarının para politikası kararlarını etkileyebileceği konusunda uyarıyor.