ABD'den Hürmüz Boğazı'nda Gizli Petrol Misyonu İddiası

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki İran ablukasına rağmen yüz milyonlarca varil petrolün küresel piyasalara ulaştırılmasını sağlayan "gizli bir misyon" yürütüldüğünü açıkladı. Bu iddia, bölgedeki jeopolitik gerilimi artırırken, küresel enerji piyasalarında süregelen belirsizliği daha da derinleştirdi. Trump, Çarşamba günü Oval Ofis'ten yaptığı açıklamada ve sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaştığı gönderilerde, ABD ordusunun son aylarda 200'den fazla ticari gemiye eşlik ederek 100 milyon varilden fazla petrolün güvenli bir şekilde boğazdan geçişini sağladığını belirtti.

Trump'ın açıklamalarına göre, söz konusu "gizli misyon" kapsamında tankerler, tespit edilmekten kaçınmak için vericileri kapalıyken geceleri boğazdan çıkarıldı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Kongre'deki bir oturumda ABD ordusunun bazı petrol sevkiyatlarına yardım ettiğini doğrulamakla birlikte, Trump'ın bahsettiği milyonlarca varil petrol veya belirli bir gizli misyon hakkında bilgi sahibi olmadığını ifade etti. Ancak, dünyanın en büyük tanker ticaret birliği INTERTANKO'dan gelen bir uyarı, Umman kıyısı boyunca ABD Donanması ile yakın koordinasyon içinde işleyen, sıkı kontrollü bir gece geçiş sistemini doğruladı. Bu sistemde, gemiler ABD kuvvetlerine geçiş zamanlamalarını ve ara noktaları bildiriyor ve geçişler genellikle AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) transponderleri kapalıyken geceleri gerçekleştiriliyor.

İran'ın 28 Şubat 2026'dan bu yana Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde kapatması, küresel petrol arzında ciddi aksaklıklara yol açtı ve Mart 2026'da Brent ham petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşarak 126 dolara kadar yükselmesine neden oldu. Trump, gizli misyonun küresel petrol fiyatlarını varil başına 250 doların altında tutmaya yardımcı olduğunu iddia etse de, diğer kaynaklar fiyatların yaklaşık 90-110 dolar civarında seyrettiğini belirtiyor. JPMorgan gibi piyasa analistleri, gizli akışlar ve Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin Habshan-Fujairah boru hattı gibi alternatif güzergahların, fiyatların daha da yükselmesini engellediğini öne sürüyor. Buna rağmen, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre küresel petrol stokları, aksaklıklar nedeniyle rekor hızda azalmaya devam ediyor.

Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık %20'sini ve LNG ticaretinin %20'sini oluşturan kritik bir enerji geçiş noktasıdır. Özellikle Çin ve Hindistan gibi Asya pazarları bu boğaza yüksek oranda bağımlıdır. Yaşanan gerilim, ABD, İsrail ve İran arasındaki başarısız nükleer müzakerelerden kaynaklanan daha geniş jeopolitik bağlamın bir parçasıdır. İran, boğaz üzerindeki kontrolünü güçlü bir pazarlık kozu olarak görmekte ve ABD üzerinde siyasi ve ekonomik baskı oluşturmak için enformasyon operasyonları kullanmaktadır. Trump'ın, İran'ın ana petrol ihracat terminali olan Harg Adası'nı ele geçirme tehditleri de bölgedeki retoriği daha da tırmandırmıştır.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun küresel petrol piyasalarında uzun süreli bir envanter açığına ve fiyatlarda sürekli bir artışa yol açabileceği konusunda uyarıyor. Enverus Intelligence Research (EIR), Brent ham petrolün 2026'nın ikinci yarısında ortalama 110 dolar/varil olmasını ve 2027'nin üçüncü çeyreğine kadar 100 dolar/varil üzerinde kalmasını bekliyor. JPMorgan, boğazın kısa süre içinde önemli ölçüde açılmaması halinde, mevcut fiyatlar ile arz-talep dengesinin gerektirdiği seviyeler arasındaki farkın hızla kapanacağını ve fiyatların yükseleceğini belirtiyor. Her ek bir aksaklık ayının Brent fiyatlarına 10-15 dolar/varil ekleyebileceği tahmin ediliyor. Piyasa, normal denizcilik faaliyetleri yeniden başlasa bile kalıcı bir jeopolitik risk primi taşıyabilir.