ABD'den Çin İnsansı Robot İthalatına Yasak: Pekin'den Sert Misilleme Tehdidi

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), ulusal güvenlik ve siber güvenlik risklerini gerekçe göstererek Çin menşeli yeni insansı ve dört ayaklı robotların yanı sıra bağlantılı güç çeviricilerinin ithalatına yasak getirdi. Salı günü açıklanan bu karar, ABD'nin kritik tedarik zincirlerini güvence altına alma ve yerli üretimi teşvik etme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

FCC yetkilileri, gelişmiş robotik cihazların Amerikalıları gözetlemek, yabancı istihbarat servislerinin kabiliyetlerini artırmak veya robotları uzaktan ele geçirmek için kullanılabilecek veriler topladığını belirtti. Bu kısıtlamalar, özellikle insansı robot pazarının yaklaşık %85'ine hakim olan Çin'i hedef alıyor. Yasak, halihazırda ABD'de satışı onaylanmış modelleri değil, henüz piyasaya sürülmemiş veya yeni onay alacak ürünleri kapsıyor.

Çin Ticaret Bakanlığı, bu yasaklara derhal tepki göstererek ABD'yi “piyasa bozulması ve tek taraflı zorbalık” yapmakla suçladı. Bakanlık, ABD'nin millî güvenlik kavramını genişleterek Çinli şirketleri bastırdığını ve iki ülkenin endüstrilerinin çıkarlarını göz ardı ettiğini vurguladı. Pekin, ABD'nin bu “hatalı eylemlerini” derhal geri çekmesini talep ederek, aksi takdirde Çinli şirketlerin meşru hak ve menfaatlerini korumak için “kararlı misilleme” ve “gerekli tedbirler” alacağını duyurdu.

Bu gelişme, halihazırda gergin olan ABD-Çin teknoloji ve ticaret ilişkilerini daha da kötüleştirebilir. Hong Kong borsasında işlem gören Çinli insansı robot üreticisi UBTech (UBTRF) hisseleri, perşembe sabahı kısa süreliğine %6'dan fazla değer kaybetti. Analistler, yasağın kısa vadede Çinli şirketler üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini, zira çoğunun henüz ABD pazarına tam olarak girmediğini belirtiyor. Ancak uzun vadede, ABD'li firmaların düşük maliyetli Çinli platformlara erişimini keserek ABD insansı robot endüstrisindeki inovasyonu yavaşlatma riski taşıyor.

ABD'nin bu adımı, yapay zeka, enerji ve veri merkezleriyle bağlantılı sektörlerde Çin teknolojisine olan bağımlılığı azaltmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçasıdır. Daha önce dronlar ve internet yönlendiricileri gibi ürünlere de benzer kısıtlamalar getirilmişti. Morgan Stanley analistleri, insansı robot pazarının 2050 yılına kadar 5 trilyon dolara ulaşabileceğini tahmin ederken, bu yasak Amerikan firmalarına önemli bir rekabet avantajı sağlayabilir. Ancak, Çin'in küresel güç çevirici pazarındaki lider konumu göz önüne alındığında, bu alandaki kısıtlamaların ABD'nin yenilenebilir enerji ve veri merkezi altyapısı üzerinde daha acil bir etkisi olabilir.

Piyasa uzmanları, bu gerilimin Eylül ayında planlanan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin lideri Şi Cinping arasındaki zirve öncesinde ikili ilişkileri daha da test edebileceğini belirtiyor. Özellikle Nvidia gibi ABD'li teknoloji devlerinin Çinli robot üreticileriyle olan işbirlikleri de bu kısıtlamalardan etkilenebilir. Önümüzdeki dönemde Çin'in açıklayacağı misilleme önlemleri ve ABD'nin bu adımlara karşı atacağı yeni adımlar, küresel teknoloji ve ticaret dengeleri açısından kritik önem taşıyacak.